. - Blogcu

KLAS�K BATI M�Z��N�N DO�U�U

9/3/2008 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

Klasik M�zik denildi�i zaman Orta �a�'dan sonra Avrupa'da yayg�nla�m�� ok sesli bat� m�zi�i akla gelmektedir.��te size zaman�n i�inde m�zi�in bu m�thi� yolculu�unu aktarmaya �al��aca��z.T�rk halk�n�n �zellikle kendisine yabanc� olan bu m�zik hakk�nda bilgi edinmesini sa�lamak i�in kurulmu� bu b�l�mde ilk olarak Orta �a� d�neminden bahsedece�iz.

Orta�a�: Klasik m�zi�in do�u�u

Orta�a� dedi�imizde g�z�m�z�n �n�ne vebadan k�r�lan bir Avrupa, engizisyon mahkemeleri ve kilisenin kurumsalla�mas� geliyor. Ger�ekten de Orta�a� b�t�n Avrupa i�in zor bir d�nemdi, ama o karanl�k zamanlar� ayd�nlatan baz� g�zel �eyler de oluyordu. ��te bu g�zel �eylerden biri m�zi�in do�u�uydu (�rne�in di�erleri de muhte�em katedraller ve kulelerdir).

M�zi�in do�u�u derken ciddi anlamda do�u�undan bahsetmiyoruz tabii ki; m�zik y�ksek ihtimalle en az insanl�k tarihi kadar eski bir u�ra�. Orta�a�'da do�an �ey, m�zi�in ka��tlara d�k�lmeye ba�lanmas�, bir ba�ka deyi�le kaydedilir hale gelmesiydi. Aziz Gregory'nin (540-604) buldu�u bu kay�t sistemi (ilkel bir nota sistemiydi kendisi, Gregory notalara isim vererek ba�lam�� ve sesleri A, B, C, D olarak d�rt gruba ay�rm��t�) m�zi�i gelip ge�ici bir u�ra� olmaktan ��kar�p ciddi bir sanat haline getirmi�ti. Tahmin edebilece�iniz gibi Gregory'nin nota sistemi zaman i�inde olduk�a de�i�erek iyice yararl� bir hale geldi ve Gregory'den sonra i�e el atan Arezzo'lu Guido 1030'da bug�n de kulland��m�z nota isimlerini (do, re, mi, fa, sol, la, si) bularak hadiseye yeni bir boyut getirdi. Hatta bunun ilgin� bir �yk�s� var: Guido, koro �ocuklar�na dualar� ezberletmek i�in bir y�ntem geli�tirir, bu y�nteme g�re parmaklar�ndaki girinti ve ��k�nt�lara bir halk ezgisinin ilk hecelerini yazar, b�ylece bir gam dizisinin sekiz notas�n� birden yazm�� olur; Utqueant laxis (ut sonradan do olacakd�r), Resonare fibris, Mira gestorum, Famuli tourum, Solve polluti, Labi reatum, Sancte Ionnes (sonradan si olacakt�r). Bu y�ntem m�zik tarihinde "Arezzolu Guido'nun eli" olarak an�l�r.

R�nesans: Yeniden do�u� (1450 - 1600)

Leonardo da Vinci, Michelangelo, Shakespeare, Cervantes, Kolombus, Magellan gibi dehalar�n yeti�ti�i R�nesans d�neminde plastik sanatlar, edebiyat, co�rafya ve dini g�r��ler yeni ba�tan �ekillenirken, m�zi�in de bu de�i�imden nasibini almas�na �a�mamak gerek. Petrarca'n�n �ark� gibi okunan Canzoniere adl� �iirlerinin t�m �talya'y� etkisi alt�na almas�yla birlikte bu a�k �iirlerini dramatik ve ritimli bir havada s�ylemek o d�nemde moda oldu ve b�ylece Madrigal denen t�r do�du. En az ��, ama �o�u zaman daha fazla sesin birle�tirilmesi ile �ekillenen bu yeni t�r, madrigalizm denen bir tak�m oyununun da ortaya ��kmas�na sebep oldu. Pek e�lenceli olan bu oyunda mesela "mutlu" kelimesi s�yleniyorsa �ark�y� ne�eli bir ses tonuyla s�yl�yorlard�. Ya da mesela "bir tepeden a�a�� inmek"ten bahsediliyorsa, ses giderek al�al�yordu. Kelimelerin anlamlar� ve i�erikleri ses tonlar�yla �ekillendirilip kuvvetlendiriliyordu. �ansonlar�n (�ok sesli Frans�z a�k �ark�lar�) ve Liedlerin (Alman a�k �ark�lar�) yayg�nla�mas� da bu d�neme rastlar. R�nesans'�n ya�am sevinci, danslar�, danslar da �alg�lar� artt�rd�. Bu d�nemde yeni �alg�lar icat edildi�i gibi, eski �alg�lar�n da sesleri b�y�t�ld� ve zenginle�tirildi; org, klavsen, lavta, arp, fl�t, yan-fl�t, kornet, trompet ve tabii ki viyola bu d�neme damgalar�n� vurdular. Ritmi g��lendirmek amac�yla vurmal� �alg�lar�n da bu geli�ime kat�lmas�yla b�y�k davullar, ziller, ��genler ve defler d�nemin orkestralar�ndaki yerlerini ald�lar.

ROMANT�K D�NEM

2/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

Romantik �a�, ad�ndan da anla��laca�� gibi, biraz "flu" ge�mi� bir �a�d�r. End�stri devriminin ayak sesleri duyulmaya ba�lad��nda insanlar aras�nda ge�ici bir panik ya�anm�� ve bunun sonucunda mistisizmle kar��k a�k aromal� eserler ortaya ��km��t�r ve her alanda birbirinden parlak sanat��lar birbiri ard�na harikalar yaratm��t�r. Tabii ki romantizm, her �a�da, her sanat��yla ya�anm��t�r ama 19. y�zy�l sanat�na �ok daha yo�un ve abart�l� bir bi�imde yans�m��t�r. Bu d�nemin sanat��lar� d��ler ve imgeler i�inde u�an, ula��lmaz olan�n pe�inde ko�an, kendine ac�yan, anla��lamamaktan yak�nan, ruhsal ini�leri ��k��lar�n� yap�tlar�na yans�tan sanat��lard�r. Bu durumun edebiyattaki yans�mas� Victor Hugo, Balzac, Gogol, Dostoyevski, Tolstoy, �ehov, Dumas, de Musset, Keats, Lord Byron ve Goethe, felsefedeki yans�mas� Nietzsche, Schopenhauer, Hegel iken, m�zikteki kar��l�� Chopin, Schubert, Weber, Schumann, �aykovski, Brahms, Verdi, Liszt, Wagner, Puccini, Rossini ve �eytan kemanc� Paganini olmu�tur. Ehh, d��n�n art�k.

Beethoven'�n Klasik ve Romantik ak�mlar� birbirine ba�layan m�zi�inin ard�ndan, �a�da�lar� say�lan Weber, Schubert ve Rossini ilk kat�ks�z Romantikler ku�a�� olarak bilinir ve Romantik d�nemi ger�ek anlam�yla ba�latan da onlar olmu�lard�r. Bu bestecilerin 1830'larda �lmesiyle ikinci ku�ak Romantikler d�neme a��rl�klar�n� koymu�lard�r.

Oda m�zi�i Klasik d�nemin �r�n�yse, senfoni de Romantik d�nemin �r�n�d�r. Bu d�nemde birbiri ard�na ola�an�st� senfoniler, liedler, koral m�zikler, operalar, uvert�rler, kon�ertolar yaz�lm�� ve yorumlanm��t�r. �zellikle Verdi'nin operalar� bug�n bile hayranl�kla dinlenmektedir. D�nemin sonlar�na do�ru ata�a ge�en bale t�r� ise klasik m�zi�e dans�n e�siz g�zelli�ini getirmi�tir.

Bach, Haydn ve Mozart da min�r tonlar� kullan�p romantizme bir t�r haz�rl�k yapan besteciler olsalar da, Romantikler'in yorumculu�u Bach veya Mozart zaman�n�n yorumculu�una benzemez. Chopin, Liszt, Paganini gibi harikalar yaratan yorumcular�n �al�� tekni�i, Romantik d�nemin �l��t� say�lm��t�r. Bu d�nemin bestecileri �alg�lar�n�n olanaklar�n� �ok iyi tan�d�klar�ndan kendi parlak yetenekleriyle �alg�n�n t�m s�n�rlar�n� zorlam��lard�r.

Romantik d�nemin en g�zde �alg�s� piyano olmu�tur, bu d�nemin sanat��lar�n�n t�m f�rt�nal�, h�r��n ve ini�li ��k��l� duygular�n� en g�zel anlatan �alg� olmakla nam salm��t�r. En k��k sesten en b�y�k sese dek ses g�rl��ne kar�� duyarl�l��, bestecilerin ruh halindeki de�i�iklikler i�in son derece elveri�lidir. Ancak tarihe ad�n� ger�ekten bile�inin hakk�yla yazd�ran bir keman virt��z� vard�r ki hem ba� d�nd�r�c� �evikli�i ve h�z�, hem de son derece duygusal yorumuyla inan�lmaz bir m�zisyendir. Paganini'nin yetene�i �ylesine ola�an�st�d�r ki �eytanla i�birli�i yapt�� inanc� alm�� y�r�m��t�r. �a��n�n �ok ilerisinde olan bu keman ustas�n�n yazd�� ve yorumlad�� eserleri ayn� ustal�kta seslendirebilecek kemanc� bug�n bile yok denecek kadar azd�r.

R�NESANS D�NEM�

2/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

9. y�zy�lda ba�layan ve R�nesans d�nemine kadar devam eden orta�a� d�neminin en b�y�k �zelli�i �ok seslili�e ge�i� olmu�tu. Asl�nda o d�nem i�in, eskiden beri tek sese al��m�� kulaklar�n ba�ka ba�ka seslerin belirli bir uyumla bir araya gelmeleriyle olu�an ses grubuna al��mas� hi� de kolay de�ildi. Bu t�r m�zi�in k�keni Yunan ve Yahudi k�lt�r�ne dayanmaktayd�.
�ok eski d�nemlerde Yunanl�lar nota i�areti olarak harfleri kullan�rlard�. Ancak orta�a� ile birlikte sesleri hecelere ay�rmak ve her bir i�areti de �izgilere oturtmakla birlikte ilk nota sistemi de kurulmaya ba�lad�. ��te bu farkl� seslerin kesin i�aretlerle isimlendirilmesi, �ok seslili�in geli�imine b�y�k katk� sa�lad�.

Notalar�n nas�l bulundu�una gelince:
"Saint Jean Kasidesi" nin latince olan ilk dizesindeki s�zc�klerden ilk heceleri ald�.
UT-quent laxis ('UT' 17. y�zy�lda Bononcini taraf�ndan 'DO' olarak de�i�tirildi), RE-sonare fibris, M�-ra gestorum, FA-muli tourum, SOL-ve polluti, LA-birreatum......
Orta�a�'da kilise d��nda m�zik, k�yl�leri ve soylular� e�lendirmek amac�yla cambazl�k ve danslarla birlikte sanat��lar taraf�ndan yap�l�rd�. ��valyelik d�neminin ��valye-bestecileri sava�a, yi�itli�e, a�ka dair besteler yap�p s�ylemi�lerdi.
Avrupa'da Orta�a� Kilisesi, orgdan ba�ka �alg�lar� "�ok tanr�l� dinlere" �zg� sayarak yasaklam��t�. Kilise d��nda da m�zik, insan sesi kaynakl� d��n�lm�� ve �alg� m�zi�i d��n�lmemi�ti. Ancak halk aras�nda �flemeli ve vurmal� �alg�lar�n kullan�ld�� g�r�lmekteydi. Bu �alg�lar Arap ve T�rk kaynakl�yd�. Tulumlu gayda, basit fl�tler, k��k el davullar�, trampetler ve bunun gibi aletlerdi.
R�nesans'�n kelime anlam� “yeniden do�u�” demektir. R�nesans m�zi�i d�nemi, s�radan insan ya�am�nda m�zi�in tekrar de�erlendirilmesi ve yeni d��ncelerin do�ma d�nemidir. Bu d�nemde insanlar kendi ya�amlar�n� ve d�nyay� kurarken yapt�klar� heyecan verici ke�ifleri m�zi�e yans�tt�.
Bir�ok insan tarih, bilim ve k�lt�r ��renmek i�in okula gidiyordu. �nsanlar kendi k�lt�rlerini ve d�nya tarihini �al��yordu, sanat� ge�mi�te olmayan �ekillerde de�erlendiriyorlard�.
R�nesans'�n ya�am sevinci, danslar�, danslar da �alg�lar� artt�rd�. Bu d�nemde yeni �alg�lar icat edildi�i gibi, eski �alg�lar�n da sesleri b�y�t�ld� ve zenginle�tirildi; org, klavsen, lavta, arp, fl�t, yan-fl�t, kornet, trompet ve tabii ki viyola bu d�neme damgalar�n� vurdular. Ritmi g��lendirmek amac�yla vurmal� �alg�lar�n da bu geli�ime kat�lmas�yla b�y�k davullar, ziller, ��genler ve defler d�nemin orkestralar�ndaki yerlerini ald�lar. Ancak yine de R�nesans d�nemi bestelerinin en belirgin �zelli�i, �alg�lar�n ayn� anda ba�lay�p ayn� anda eseri bitirmeleri olarak anlat�labilir. Ses �iddeti hep ayn� ayardad�r.
D�nemin m�zik anlay��n�n en b�y�k anahtar�, tek bir tel �zerindeki basit aral�klar�n g�sterilmesiydi. Bu aral�klar�n anlam� en ilkel say� ili�kileriyle yorumlan�yordu, bu da Tanr�'n�n varl��na kan�t olarak g�steriliyordu. Bu nedenle R�nesans sanat��lar�, m�ziksel orant�lar� di�er sanat alanlar�nda da kullanm��lard�r.
R�nesans d�neminde ilk kez yaz�l� m�zik kullan�labilir hale geldi, insanlar bestecilerin eserlerini evlerinde ve kiliselerinde ��rendi. Enstr�mantal ve dans m�zi�i pop�lerdi. M�zisyenler kendi ge�mi�lerinden �ok sanatlar� ile tan�nmaya ba�lad�lar.
R�nesans d�nemi ile birlikte �okseslili�in ilk b�y�k eserleri de ortaya ��kmaya ba�lad�. 16. y�zy�lda art�k din d�� eserlerde, �iirle m�zik bir araya gelerek daha uzun soluklu besteler yap�lmaya ba�land�.
R�nesans, m�zi�in b�t�n k�lt�r hayat�nda b�y�k �nem ta��d�� bir �a� olmu�tur. ��nk� bir erke�in ayd�n olsun, sanat��, bilgin ya da diplomat olsun m�zik teorisini bilmesi ve prati�ini yapm�� olmas� gerekiyordu. Bir saray adam�n�n, bilgilerinin yan� s�ra m�zik�i olmas� ve �alg� �almas� ba� ko�uldu. Ba�ka bir ifadeyle m�zik bamba�ka bir de�er ve anlam ta��maktayd�.

ANADOLU G�ZEL SANATLAR L�SELER� Y�NETMEL��

1/7/2007 -Kategori: MUZIK KURUMLARI

M�LL� E��T�M BAKANLI�I ANADOLU G�ZEL SANATLAR L�SELER� Y�NETMEL��

(Yay�n : Resmi Gazete , Yay�m Tarihi ve Say�s� : 16/12/2006 – 26378)

B�R�NC� B�L�M
Ama�, Kapsam, Dayanak ve Tan�mlar

Ama�
MADDE 1- (1) Bu y�netmeli�in amac�, Anadolu g�zel sanatlar liseleri ile ilgili i� ve i�lemlere ili�kin esas ve usulleri d�zenlemektir.

Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Y�netmelik, Anadolu g�zel sanatlar liselerinde ba�vuru, ��renci se�imi, kay�t-kabul, nakil ve e�itim-��retimle ilgili i� ve i�lemleri kapsar. (De�i�iklik: 16/12/2006-26378 RG)

Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Y�netmelik, 1739 say�l� Mill� E�itim Temel Kanunu ile 3797 say�l� Mill� E�itim Bakanl��n�n Te�kilat ve G�revleri Hakk�nda Kanun’a dayan�larak haz�rlanm��t�r.

Tan�mlar
MADDE 4- (1) Bu y�netmelikte ge�en;
a) Bakanl�k: Mill� E�itim Bakanl��,
b) Okul: Anadolu g�zel sanatlar lisesini,
c) Veli: ��rencinin anne, baba veya vasisi olan ki�iyi
ifade eder.

�K�NC� B�L�M
Kurulu�, Okulun Amac�

Kurulu�
MADDE 5 – (1) Anadolu g�zel sanatlar liseleri, ilk��retim �zerine 4 y�l ��renim veren yat�l�, g�nd�zl� ve karma okullard�r. Bu okullar, �ncelikle g�zel sanatlarla ilgili y�ksek ��retim kurumlar�n�n bulundu�u yerlerde a��l�r. (De�i�iklik: 16/12/2006-26378 RG)

Okulun Amac�
MADDE 6- (1) Okulun amac� ��rencilerin:
a) G�zel sanatlar alan�nda ilgi ve yetenekleri do�rultusunda e�itim-��retim g�rmeleri,
b) �zel yetenek gerektiren y�ksek ��retim programlar�na haz�rlanmalar�n�,
c) Alanlar�nda ara�t�rmac�l��a y�nelmelerini, yetenekleri do�rultusunda yorum ve uygulamalar yapabilen, yarat�c� ve �retken ki�iler olarak yeti�melerini,
d) Mill� ve milletler aras� sanat eserlerini tan�malar�n� ve yorumlamalar�n�
sa�lamakt�r.

��NC� B�L�M
Kontenjan, Ba�vuru, ��renci Se�imi, Kay�t-Kabul ve Nakiller

Kontenjan
MADDE 7- (1) Okullar�n resim ve m�zik alanlar�n�n her birine bir ��retim y�l�nda al�nacak ��renci say�s� 24’� ge�emez. Bu ��rencilerin sanat derslerinde dersliklere da��l�m�, sanat derslerinin �zelli�i dikkate al�narak okul y�netimince d�zenlenir.

Ba�vuru
MADDE 8 – (1) �lk��retim okulunu o y�l bitirenlerden;

a) Yurt i�indeki okullar ile Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyetindeki okullar�n 4, 5, 6, 7 ve 8 inci s�n�flar�na ait girecekleri alanla ilgili derslerin y�l sonu notlar�n�n aritmetik ortalamas� en az 4,

b) ��renimlerinin bir k�sm�n� yurt d��nda yaparak s�navlara ba�vurunun yap�ld�� retim y�l� ba��nda 8 inci s�n�fa kaydolan ��rencilerden girecekleri alanla ilgili derslerin yaln�z 8 inci s�n�fa ait y�l sonu notunun en az 4,

c) ��renimlerini yurt d��nda tamamlayarak denkli�ini yapt�ran ��rencilerin ��renimlerinin son be� y�l�na ait girecekleri alanla ilgili derslerin y�l sonu notlar�n�n aritmetik ortalamas�n�n en az 4

oldu�unu belgelendirenler, yetenek s�nav�na girmek i�in tercih ettikleri Anadolu g�zel sanatlar lisesi m�d�rl�klerine ba�vurabilirler.

(2) �lk��retim okulu m�d�rl�klerince gerekli duyuru yap�larak ba�vuru �artlar�n� ta��yan ��rencilerden isteyenlere bu Y�netmeli�in ekinde yer alan Ek-1 say�l� not durum �izelgesi d�zenlenerek verilir.

(3) Aday ��renciler, mezun olduklar� ilk��retim okulu m�d�rl�klerinden alacaklar� not durum �izelgesi ile Anadolu g�zel sanatlar lisesini tercih ederek, bu Y�netmeli�in ekinde yer alan Ek-2 say�l� form dilek�e ile ba�vuruda bulunabilirler.

(4) Anadolu g�zel sanatlar liseleri m�d�rl�klerince, ba�vuran adaylar�n listeleri haz�rlan�r ve adaylara bu Y�netmeli�in ekinde yer alan Ek-3 say�l� yetenek s�nav� giri� belgesi d�zenlenir.

(5) Ba�vurular, ��renci se�imi ve kay�t-kabulle ilgili i� ve i�lemler, Bakanl�k�a belirlenen takvime g�re y�r�t�l�r.

(6) �lkemizde ��renim g�rme �artlar�n� ta��yan yabanc� uyruklu ��renciler hakk�nda da di�er ��renciler gibi i�lem yap�l�r. (De�i�iklik 16/12/2006-26378 RG)

��renci Se�imi ve Kay�t Kabul
MADDE 9- (1) ��renci se�imi ve kay�t kabuller a�a��daki a��klamalara g�re yap�l�r.

a) Yetenek s�nav�, okul m�d�r�n�n ba�kanl��nda ilgili alan �efi ile alan dersleri ��retmenlerinden en az �� yeden olu�an komisyonca yaz�l�, s�zl� ve uygulamal� olarak veya bunlardan biri ya da bir ka�� ile yap�l�r.

b) S�navlar; m�zik ve resim alanlar�nda, alan�n �zelli�ine uygun olarak komisyonca belirlenen ve okul m�d�r�nce onaylanan esas ve �l��tlere g�re 100 puan �zerinden de�erlendirilir.

c) De�erlendirme sonunda en y�ksek puandan ba�lamak �zere adaylar�n s�ralamas� yap�larak kontenjan kadar as�l ve yedek listeler haz�rlan�r ve okulda ilan edilir.

d) S�nav� kazanan adaylar�n, s�resi i�inde kay�tlar� yap�l�r. Kontenjan�n dolmamas� durumunda ders y�l�n�n ilk haftas�n�n son i� g�n� �al��ma saati bitimine kadar s�ralamaya g�re yedek listeden kay�tlara devam edilir.

e) Ba�vurular, ��renci se�imi ve kay�t kabulle ilgili i� ve i�lemler Bakanl�k�a belirlenen takvime g�re y�r�t�l�r.

Nakiller
MADDE 10- (1) Bu okullar aras�nda ��renci nakilleri:

a) Kamu g�revi nakli, a��ktan atanma, ilk defa g�reve ba�lama, emekli olma, bo�anma, �l�m, do�al afet, can g�venli�inin olmamas�, i� yeri nakli ve i� yeri de�i�ikli�i,

b) ��rencilerin hastal�k nedeniyle nakletmek istedi�i yerde ��renimlerine devam etmelerinin gerekli oldu�unu belirten sa�l�k kurulu raporu almalar�, (De�i�iklik: 16/12/2006-26378 RG)

c) Ayn� s�n�f ve alanda bulunmak �art�yla kar��l�kl� yer de�i�tirmek istenmesi

durumlar�nda kontenjan bulunmas� ve �zr�n belgelendirilmesi kayd�yla ilgili okul m�d�rl�klerince yap�l�r. Nakil nedeniyle s�n�f mevcudu 24’�n �zerine ��kar�lamaz.

(2) Bu maddenin birinci f�kras�n�n (a) bendine g�re nakillerin yap�labilmesi i�in �z�r tarihinden itibaren alt� ay i�inde ba�vuruda bulunulmas� gerekir.

(3) Nakil i�in ba�vuru, ��rencinin ��renim g�rd�� okul m�d�rl��ne liselerdeki nakiller i�in belirtilen s�relerde yap�l�r.

Ayr�lan ��renciler
MADDE 11 – (1) �stekleriyle okuldan ayr�lan ��renciler, ayr�ld�klar� tarihten itibaren 10 g�n i�inde okula geri d�nebilirler. Ancak 9 uncu s�n�fa yeni kay�t olan ��renciler, kay�t–kabul d�neminde ayr�ld�klar� takdirde okullar�na geri d�nemezler. (De�i�iklik 16/12/2006-26378 RG)

D�RD�NC� B�L�M
E�itim-��retim ve Ba�ar�n�n De�erlendirilmesi

��retim Programlar�
MADDE 12- (1) Bu okullarda Bakanl�k�a uygun g�r�len ders �izelgeleri ve ��retim programlar� uygulan�r. Programlar d�zenlenirken yabanc� dil dersleri ile sanat derslerine a��rl�k verilir.

(2) E�itim-��retim T�rk�e yap�l�r. Alan derslerindeki sanatla ilgili terimlerin yabanc� dildeki kar��l�klar� da ��retilir.

Alanlar
MADDE 13- (1) Okulda resim ve m�zik alanlar� bulunur. Bakanl��n uygun g�rmesi durumunda g�zel sanatlara y�nelik programlar uygulayan ba�ka alanlar da a��labilir.

Alan Uygulamalar� ve Etkinlikleri
MADDE 14- (1) Alan uygulamalar� ve etkinlikleri, ��rencilerin ilgi, istek ve yeteneklerine g�re bireysel veya grup halinde ��retmen y�netiminde yap�lan serbest �al��malard�r. Bu �al��malarda okul y�netimi, ��rencilerin okulun resmi at�lyesi, m�zik odas�, laboratuvar , kitapl�k ve konferans salonu gibi imkanlar�ndan yararlanmalar� i�in gerekli �nlemleri al�r. ��renciler uygulama �al��malar�na, yar��malara, konser, konferans, panel ve sergi gibi sanat etkinliklerine, ��retmenlerinin sorumlulu�unda kat�l�rlar ve bu s�relerde izinli say�l�rlar.

Sanat E�itimi Dan��ma ve Program Geli�tirme Kurulu
MADDE 15- (1) Okullarda her alan i�in ayr� ayr� olmak �zere okul m�d�r�n�n ba�kanl��nda alan dersleri ��retmenlerinin kat�l�m�yla “Sanat E�itimi Dan��ma ve Program Geli�tirme Kurulu” olu�turulur.

(2) Okul y�netimince, y�ksek ��retim kurumlar�n�n ilgili b�l�mlerinin ��retim �yeleri aras�ndan en fazla ��er �yenin sanat e�itimi konusunda rehberlikte bulunmak ve gerekti�inde bilgilerine ba�vurulmak �zere kurula kat�lmalar� sa�lanabilir.

Sanat E�itimi Dan��ma ve Program Geli�tirme Kurulunun G�revleri
MADDE 16- (1) Sanat E�itimi Dan��ma ve Program Geli�tirme kurulu biri d�nemin ba��nda, biri d�nemin sonunda olmak �zere ders y�l�nda en az d�rt kez toplan�r ve a�a��daki g�revleri yapar.

a) Okulun sanat e�itimi programlar�n�n uygulanmas�, de�erlendirilmesi ve geli�tirilmesi konular�nda �al��malar yapar ve �nerilerde bulunur.

b) Okulun; okul i�i , okullar aras�, Mill� ve milletler aras� sanat etkinliklerinin belirlenmesi, planlanmas� ve uygulanmas� ile ilgili gerekli �al��malar yapar ve bu etkinlikleri organize eder.

c) Verimlili�in art�r�lmas� amac�yla gerekli ara�t�rmalar�n yap�lmas�n�, sonu�lar�n�n de�erlendirilmesini ve sanatla ilgili geli�melerin izlenmesini sa�lar.

d) E�itim-��retimin geli�tirilmesi y�n�nde �evrede bulunan y�ksek ��retim ve di�er e�itim kurumlar� ile i� birli�i yaparak her t�rl� ara�-gere�, ��retim eleman� ve di�er imkanlardan yararlan�lmas� konular�nda �al��malar yapar.

Ba�ar�n�n De�erlendirilmesi
MADDE 17 – (1) Bu okullarda ba�ar�n�n de�erlendirilmesi, 8/12/2004 tarihli ve 25664 say�l� Resm� Gazete’de yay�mlanan Mill� E�itim Bakanl�� Orta ��retim Kurumlar� S�n�f Ge�me ve S�nav Y�netmeli�i h�k�mlerine g�re yap�l�r. (De�i�iklik 16/12/2006-26378 RG)

BE��NC� B�L�M
�e�itli ve Son H�k�mler

Y�netmelikte H�k�m Bulunmayan Haller
Madde 18- (1) Bu Y�netmelikte h�k�m bulunmayan hallerde orta ��retim kurumlar�nda uygulanan mevzuat h�k�mleri uygulan�r.

Y�r�rl�kten Kald�r�lan Mevzuat
Madde 19- (1) 20/6/1993 tarihli ve 21613 say�l� Resmi Gazete’de yay�mlanan Mill� E�itim Bakanl��na Ba�l� Anadolu G�zel Sanatlar Liseleri Y�netmeli�i y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r.

Y�r�rl�k
Madde 20- (1) Bu Y�netmelik yay�m� tarihinde y�r�rl��e girer.

Y�r�tme
Madde 21- (1) Bu Y�netmelik h�k�mlerini Mill� E�itim Bakan� y�r�t�r.

(ESK� Y�NETMEL�K − 1999 Tarihli)

M�LL� E��T�M BAKANLI�I ANADOLU G�ZEL SANATLAR L�SELER� Y�NETMEL��

(Yay�n : Resmi Gazete , Yay�m Tarihi ve Say�s� : 20/08/1999 – 23792)

B�R�NC� B�L�M

Ama�, Kapsam, Dayanak ve Tan�mlar

Ama�

Madde 1- Bu Y�netmeli�in amac�, Anadolu g�zel sanatlar liseleri ile ilgili i� ve i�lemlere ili�kin esas ve usulleri d�zenlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Y�netmelik, Anadolu g�zel sanatlar liselerinde ��renci se�imi, kay�t-kabulleri, nakilleri, ��renci ba�ar�s�n�n tespiti ve e�itim-��retim ile ilgili esaslar� kapsar.

Dayanak

Madde 3- Bu Y�netmelik, 1739 say�l� Mill� E�itim Temel Kanunu ile 3797 say�l� Mill� E�itim Bakanl��n�n Te�kilat ve G�revleri Hakk�nda Kanun'a dayan�larak haz�rlanm��t�r.

Tan�mlar

Madde 4- Bu Y�netmelikte ge�en ;

a) Bakanl�k: Mill� E�itim Bakanl��n�,

b) Okul: Anadolu g�zel sanatlar lisesini,

c) Haz�rl�k S�n�f�: 9 uncu s�n�ftan �nce yabanc� dilde dinleme, anlama; okuma, anlama; konu�ma ve yazma becerileri kazand�r�lmas� ile alanlarda temel yeteneklerin geli�tirilmesini ama�layan s�n�f�,

d) Veli: ��rencinin anne, baba veya vasisi olan ki�iyi ifade eder.

�K�NC� B�L�M

Kurulu�, Okulun Amac�

Kurulu�

Madde 5- Anadolu g�zel sanatlar liseleri, �ncelikle g�zel sanatlarla ilgili y�ksek ��retim kurumlar�n�n bulundu�u yerlerde a��l�r. Bu okullar, ilk��retim �zerine bir y�l haz�rl�k s�n�f� ve en az 3 y�l lise ��renim s�resi olan yat�l�, g�nd�zl� ve karma e�itim yapan okullard�r.

Okulun amac�

Madde 6- Okulun amac� ��rencilerin ;

a) G�zel sanatlar alan�nda ilgi ve yetenekleri do�rultusunda e�itim-��retim g�rmelerini,

b) �zel yetenek gerektiren y�ksek ��retim programlar�na haz�rlanmalar�n�,

c) Yabanc� dil ��renmelerini,

d) Alanlar�nda ara�t�rmac�l��a y�nelmelerini, yetenekleri do�rultusunda yorum ve uygulamalar yapabilen, yarat�c� ve �retken ki�iler olarak yeti�melerini,

e) Mill� ve milletler aras� sanat eserlerini tan�malar�n� ve yorumlamalar�n� sa�lamakt�r.

��NC� B�L�M

Kontenjan, Ba�vuru,��renci Se�imi, Kay�t-Kabul ve Nakiller

Kontenjan

Madde 7- Okullar�n resim ve m�zik alanlar�n�n her birine bir ��retim y�l�nda al�nacak ��renci say�s� 24'� ge�emez. Bu ��rencilerin sanat derslerinde dersliklere da��l�m�, sanat derslerinin �zelli�i dikkate al�narak okul y�netimince d�zenlenir.

Ba�vuru

Madde 8- �lk��retim okulunu o y�l bitirenlerden;

a) Diploma notu en az 3.00,

b) Girecekleri alanla ilgili dersin 4 �nc�, 5 inci, 6 nc�, 7 nci ve 8 �nci s�n�flar�na ait y�l sonu notlar�n�n aritmetik ortalamas� en az 4.00 oldu�unu belgelendirenler s�nava girmek �zere istedikleri okullara ba�vurabilirler (EK-2).

��renimlerinin bir k�sm�n� yurt d��nda yaparak s�navlara ba�vurunun yap�ld�� ders y�l� ba��nda 8 inci s�n�fa kaydolan ��rencilerden girece�i alanla ilgili dersin yaln�z 8 inci s�n�fa ait y�l sonu notunun en az 4.00 olmas� �art� aran�r.

��renimlerini yurt d��nda tamamlayarak denkli�ini yapt�ran ��renciler ile Kuzey K�br�s T�rk Cumhuriyeti'ndeki okullardan mezun olup durumlar�n� belgelendirenler de ��renim g�rmek istedikleri Anadolu g�zel sanatlar lisesi m�d�rl�klerine ba�vurabilirler.

��rencilere gerekli duyuru yap�l�r ve ilk��retim okulu m�d�rl�klerince ba�vuru �artlar�n� ta��yanlardan isteyenlere "Not Durum �izelgesi" d�zenlenerek verilir (EK-1).

Adaylar�n s�nav giri� belgeleri, Anadolu g�zel sanatlar liseleri m�d�rl�klerince d�zenlenerek alanlar�na g�re listeleri haz�rlan�r (EK-3).

��renci se�imi ve kay�t-kabul

Madde 9- ��renci se�imi ve kay�t-kabuller a�a��daki a��klamalara g�re yap�l�r:

c) De�erlendirme sonunda en y�ksek puandan ba�lanmak �zere adaylar�n s�ralamas� yap�larak kontenjan kadar as�l ve yedek listeler haz�rlan�r ve okulda ilan edilir.

e) Ba�vurular, ��renci se�imi ve kay�t-kabulle ilgili i� ve i�lemler Bakanl�k�a belirlenen takvime g�re y�r�t�l�r.

Nakiller

Madde 10- Bu okullar aras�nda ��renci nakilleri:

a) Kamu g�revi nakli, a��ktan atanma, ilk defa g�reve ba�lama, emekli olma, bo�anma, �l�m, do�al afet, can g�venli�inin olmamas�, i� yeri nakli ve i� yeri de�i�ikli�i,

b) ��rencilerin acil kay�tl� sa�l�k kurulu raporu almalar�,

c) Ayn� s�n�f ve alanda bulunmak �art�yla kar��l�kl� yer de�i�tirmek istenmesi durumlar�nda kontenjan bulunmas� ve �zr�n belgelendirilmesi kayd�yla ilgili okul m�d�rl�klerince yap�l�r. Nakil nedeniyle s�n�f mevcudu 24' �n �zerine ��kar�lamaz.

Bu maddenin birinci f�kras�n�n (a) bendine g�re nakillerin yap�labilmesi i�in �z�r tarihinden itibaren alt� ay i�inde ba�vuruda bulunulmas� gerekir.

Nakil i�in ba�vuru, ��rencinin ��renim g�rd�� okul m�d�rl��ne liselerdeki nakiller i�in belirtilen s�relerde yap�l�r.

Ayr�lan ��renciler

Madde 11- �ste�e ba�l� olarak okuldan ayr�lan ��renciler, on g�n i�inde okula geri d�nebilirler. Ancak haz�rl�k s�n�f� ��rencileri, kay�t-kabul d�neminde ayr�lmalar� durumunda geri d�nemezler.

Haz�rl�k s�n�f�ndan ayr�lan ��renciler ile haz�rl�k s�n�f�n�n tekrar� sonunda ba�ar�s�z olmalar� nedeniyle okulla ili�i�i kesilenler, s�resi i�inde kay�t-kabul �artlar�n� ta��d�klar� di�er orta ��retim kurumlar�na kay�t yapt�rabilirler.

D�RD�NC� B�L�M

E�itim-��retim, Seviye Belirleme ve Ba�ar�n�n De�erlendirilmesi

��retim programlar�

Madde 12- Bu okullarda Bakanl�k�a uygun g�r�len ders �izelgeleri ve ��retim programlar� uygulan�r. Programlar d�zenlenirken yabanc� dil dersleri ile sanat derslerine a��rl�k verilir.

E�itim-��retim T�rk�e yap�l�r. Alan derslerindeki sanatla ilgili terimlerin yabanc� dildeki kar��l�klar� da ��retilir.

Alanlar

Madde 13- Okulda resim ve m�zik alanlar� bulunur. Bakanl��n uygun g�rmesi durumunda g�zel sanatlara y�nelik programlar uygulayan ba�ka alanlar da a��labilir.

Alan uygulamalar� ve etkinlikleri

Madde 14- Alan uygulamalar� ve etkinlikleri, ��rencilerin ilgi, istek ve yeteneklerine g�re bireysel veya grup halinde ��retmen y�netiminde yap�lan serbest �al��malard�r. Bu �al��malarda okul y�netimi, ��rencilerin okulun resim at�lyesi, m�zik odas�, laboratuvar, kitapl�k ve konferans salonu gibi imkanlar�ndan yararlanmalar� i�in gerekli �nlemleri al�r.

��renciler uygulama �al��malar�na, yar��malara, konser, konferans, panel ve sergi gibi sanat etkinliklerine, ��retmenlerinin sorumlulu�unda kat�l�rlar ve bu s�relerde izinli say�l�rlar.

Sanat e�itimi dan��ma ve program geli�tirme kurulu

Madde 15-Okullarda her alan i�in ayr� ayr� olmak �zere okul m�d�r�n�n ba�kanl��nda alan dersleri ��retmenlerinin kat�l�m�yla "Sanat E�itimi Dan��ma ve Program Geli�tirme Kurulu" olu�turulur.

Okul y�netimince, y�ksek ��retim kurumlar�n�n ilgili b�l�mlerinin ��retim �yeleri aras�ndan en fazla ��er �yenin sanat e�itimi konusunda rehberlikte bulunmak ve gerekti�inde bilgilerine ba�vurulmak �zere kurula kat�lmalar� sa�lanabilir.

Sanat e�itimi dan��ma ve program geli�tirme kurulunun g�revleri

Madde 16- Sanat E�itimi Dan��ma ve Program Geli�tirme Kurulu biri d�nemin ba��nda, biri d�nemin sonunda olmak �zere ders y�l�nda en az d�rt kez toplan�r ve a�a��daki g�revleri yapar:

a) Okulun sanat e�itimi programlar�n�n uygulanmas�, de�erlendirilmesi ve geli�tirilmesi konular�nda �al��malar yapar ve �nerilerde bulunur.

b) Okulun; okul i�i, okullar aras�, mill� ve milletler aras� sanat etkinliklerinin belirlenmesi, planlanmas� ve uygulanmas� ile ilgili gerekli �al��malar yapar ve bu etkinlikleri organize eder.

c) Verimlili�in art�r�lmas� amac�yla gerekli ara�t�rmalar�n yap�lmas�n�, sonu�lar�n�n de�erlendirilmesini ve sanatla ilgili geli�melerin izlenmesini sa�lar.

Seviye belirleme s�nav�

Madde 17- Bu okullar�n 9 uncu s�n�flar�ndaki yabanc� dil dersi ile sanat derslerini izleyebilecek d�zeyde olduklar� velileri taraf�ndan kesin kay�t s�ras�nda okul y�netimine yaz�l� olarak bildirilen ��renciler, okul y�netimince yabanc� dil ve sanat dersleri ��retmenlerinden olu�turulacak komisyonca ders y�l�n�n ba�lad�� tarihten itibaren bir hafta i�inde haz�rl�k s�n�f� d�zeyinde yabanc� dil ve temel sanat e�itimi derslerinden yaz�l�, s�zl� ve uygulamal� seviye belirleme s�nav�na al�n�rlar. Bu s�navlardan en az "ge�er" not alarak ba�ar�l� olanlar 9 uncu s�n�fa devam ettirilirler.

Ba�ar�n�n de�erlendirilmesi

Madde 18- Haz�rl�k s�n�flar�nda yabanc� dil dersi d��ndaki derslerdeki ba�ar� durumu s�n�f ge�meyi etkilemez. Ancak te�ekk�r ve takdirname verilirken b�t�n derslerdeki ba�ar� durumu dikkate al�n�r.

Haz�rl�k s�n�f�nda ba�ar�s�z olan ��renciler, ikinci y�l haz�rl�k s�n�f�m tekrar ederler. �kinci ��retim y�l� sonunda da ba�ar�s�z olan ��rencilerin okulla ili�ikleri kesilir.

Bu okullar�n 9 uncu,10 uncu ve 11 inci s�n�flar�nda y�l sonu ba�ar� ortalamas� �le s�n�f ge�ilebilmesi i�in y�l sonu ba�ar� ortalamas�n�n en az 3,00, alan derslerinden ise bu derslerin y�l sonu notlar�n�n a��rl�kl� ortalamas�n�n en az 3,50 olmas� gerekir.

BE��NC� B�L�M

�e�itli ve Son H�k�mler

Uygulama

Madde 19- Bu Y�netmeli�in ba�ar� ortalamas�yla s�n�f ge�meye ili�kin 18 inci maddesinin ��nc� f�kras� h�km� 1999-2000 ��retim y�l�nda kay�t yapt�racak olan ��rencilerden ba�lanmak �zere uygulan�r.

Y�netmelikte h�k�m bulunmayan haller

Madde 20- Bu Y�netmelikte h�k�m bulunmayan hallerde orta ��retim kurumlar�nda uygulanan mevzuat h�k�mleri uygulan�r.

Y�r�rl�kten kald�r�lan mevzuat

Madde 21- 20/6/1993 tarihli ve 21613 say�l� Resm� Gazete'de yay�mlanan Mill� E�itim Bakanl��na Ba�l� Anadolu G�zel Sanatlar Liseleri Y�netmeli�i y�r�rl�kten kald�r�lm��t�r.

Y�r�rl�k

Madde 22- Bu Y�netmelik yay�m� tarihinde y�r�rl��e girer.

Y�r�tme

Madde 23- Bu Y�netmelik h�k�mlerini Mill� E�itim Bakan� y�r�t�r.

MODERN D�NEM

1/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

Bu d�nemi adland�rmada genel kabul g�rm�� bir terim yoktur. �a�da� M�zik veya 20. Y�zy�l m�zi�i gibi adland�rmalar yap�labilirse de �zellikle ikincisi y�zy�l�n ortalar�nda ya�am�� olan Rachmaninov, Sibelius ve R. Strauss'uda kapsad��ndan uygun

olmayabilir.Yeni m�zik terimi bu m�zik t�r�n�n felsefesini ve 19. Y�zy�l romantizmine kar��t olan aray��lar� daha iyi tan�mlayacakt�r.

Yeni m�zik Alman Avusturya romantizmine ve onun temsil etti�i her�eye bir ba�kald�r�y� simgeler. De�i�ik besteciler de�i�ik

tekniklerle ba�ar�l� �rnekler olu�turmu�lard�r. Bu m�zik t�r�nde Empresyonizm,Romantizm yada Barok d�nem de oldu�u gibi belli bir stil ya da kal�p yoktur. Besteciler belli bir tekni�e ba�l� kalmak yerine birini denedikten sonra bir ba�kas�na ge�mekte bir

sak�nca g�rmemi�lerdir.

Ba�kald�r�� eser adlar�nda da kendini g�stermektedir. Buna �rnek olarak Erik Satie'nin Like a nightingale that

has a toothache ve Trois Morceaux'un Three pieces in the form of a g�sterilebilir.

Bunlar son y�zy�l�n romantik ba�l�kl� senfonik �iirlerine bir reaksiyon olarak g�r�lmektedir.

1.D�nya Sava�� sonras� baz� bestecilerin eserlerinde caz esintileri de g�r�l�r. �rn: Stravinsky Ragtime 1918,

Copland'�nTwo Blues1926.

Bilimdeki geli�melere paralel olarak radyo konser salonlar�na gidemeyen milyonlar� dinleyici haline getirmi�ti. Randall

Thompson'un S�leyman ve Belk�s operas� radyo istasyonlar� taraf�ndan telif �denerek yay�nlanm��t�. 1929'dan

itibaren sesli �ekilmeye ba�layan sinema filmleri bestecilere yeni imkanlar yaratm��t�r. Fonograf�n icad� ile d�nyan�n en izole b�lgelerinde bile insanlara m�zi�i istedikleri repertuarla dinleme imkan� yaratm��t�r. Son olarak Televizyon kitle

ileti�imini en �st d�zeye ��karm��t�r.

BAROK D�NEM

1/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

Barok d�nem, 1600 ile 1750 y�llar� �talya'daki opera denemeleriyle ba�lam��, J.S.Bach'�n �l�m�yle sona ermi�, ve t�m m�zik t�rlerinde g�n�m�ze kadar kal�c� olan de�i�ikliklerin olu�mas�na neden olmu�tur.Barok m�zik, bir d�neme ad�n� vermekle birlikte mimari ba�ta olmak �zere di�er pek�ok kategoride de de�erlendirilebilmektedir.

Barok Portekizce barroco (d�zg�n olmayan inci) kelimesinden gelmektedir. Mimarl�kta, deniz kabuklar�na benzer e�me�li bezemelerden meydana gelen , 17. y�zy�lda k�smen de 18. y�zy�lda Avrupa'n�n �zellikle Katolik �lkelerine (�talya, �spanya, Portekiz, Avusturya, g�ney Almanya, Bel�ika) ve Latin Amerika'ya yay�lm�� olan �slup olarak g�ze �arpar. Barok s�zc�� yanl�zca 17. y�zy�ldaki genel tutumu nitelendirmekle kalmam��, Helenizm ile Gotik'in ge� d�nemlerindeki baz� belirtilerin anlat�lmas�nda da kullan�lm��t�r. Fureti�re'in 1690'da haz�rlad�� Frans�z dilinin ilk s�zl��ne g�re "barok", "tam yuvarlak olmayan incileri anlatmakta kullan�lan bir kuyumculuk terimi"dir. Saint-Simon 1711'de "garip ve rahats�z edici bir d��nce"yi anlatmak i�in barok s�zc��n� kullanm��t�r. Frans�z Akademisi s�zl�� de 1694'teki ilk bask�s�nda Fureti�re'in tan�mlamas�n� oldu�u gibi benimsemi�tir. 1740'taki bask� ise mecazi anlam� benimsiyordu: d�zensiz, tuhaf, e�it olmayan. Jean Jacques Rousseau'ya g�re "barok m�zik, armoninin a��k se�ik olmad��, mod�lasyonlar ve uyumsuzlukla dolu entonasyonlar� g�� ve hareketi zor olan m�ziktir". Yap� sanat� ile ilgili ilk tan�mla 1788 y�l�nda "Encyclop�die m�thodique"te kar��la��lmaktad�r: "mimarl�kta barok, tuhafl��n bir n�ans�d�r". �yle anla��l�yorki bu isim, d�nemin ba�lang�c�nda resim ve heykel �al��malar�ndaki de�i�ikliklere g�sterilen �a��rm�� reaksiyon sonucu ��km��t�r.

R�nesans d�nemi, t�m sanat dallar�nda sadelik, temizlik ve safl�k d�rt�lerini g��lendirmesine ve duygular� daha yumu�ak bir anlat�mla ifade etmesine kar��n, �zellikle m�zik alan�nda, s�rekli kulland�� tekd�zelikden dolay� giderek s�k�c� olmaya ba�lad�. O kadarki, r�nesans d�nemi bestelerinin en belirgin �zelli�i �alg�lar�n ayn� anda ba�lay�p ayn� anda eseri bitirmeleri olarak anlat�labilir. Barok d�nemle birlikte, m�zik "kontrast" kavram� ile tan��r. Ayn� t�n�lardaki �alg�lar birbirleriyle sava��rcas�na, birbirleri ile kar��tl�k olu�turarak eserde yerlerini al�rlar. Klasik D�nem sanat��lar� dahi, her ne kadar Barok d�nem eserlerini karma��k, s�sl�, zevksiz ve abart�l� olarak adland�rsalar ve "Barok" kelimesini a�a��lay�c� manada kullansalarda kendi kulland�klar� ve g�n�m�ze kadar uzanan bir�ok armoni kural�n� bu d�nemin ustalar�nan ��renmi�ler ve yer yer kopyalam��lard�r. 150 y�la yay�lan bir s�reci etkileyen Barok ak�m�, kimi m�zik tarih�ilerine g�re 2, kimine g�re 3 evreli bir d�nemdir. Fakat herkesin kabul etti�i ortak d��nce ise son d�nem "Olgun Barok" Johann Sebastian Bach'�n etkisi alt�nda ge�mi�tir.

Barok m�zi�inin yap�s�nda en belirgin �zellik, m�zikde "kontrast"lar kullan�lmas� olmu� ve bununla birlikte kon�ertolar devri ba�lam��t�r. M�ziksel ifadeyi g��lendirmek i�in kullan�lan ses d�zeyinin al�al�p y�kselmesi Barok d�nemde ke�fedilen ve geli�en i�aretlerle ba�lar. Orta�a� ve R�nesans'ta ses �iddeti, hep ayn� seviyede kullan�lmaktayd�. Barok d�nemde "Piyano - d��k ses" ve "forte - g�r ses" terimleri ile eserlerde ses �iddetinin �nemi ve katk�s� g�r�lmeye ba�lar.

Barok d�nemin bir di�er yenili�i bu d�neme kadar olan m�zikal yap�da bulunmayan ve eserin ba�ka bir b�l�me ge�ece�ini veya bitti�ini belirten bir olgunun kullan�lmas�d�r. Eserlerde kapan��lar ve ge�i�ler daha g��l� yer al�r.

Kontrastlar �zerine kurulan Barok m�zikte ritmik yap�da da b�y�k geli�meler olur. R�nesans'tan Barok m�zi�e s��rayan metine ba�l� m�zikal anlat�m, konu�ma dilindeki vurgular�n abart�lmas�na neden olur. Barok d�nemde do�an Opera ve kantatlar g�n�m�zde de ayn� kurala ba�l� kal�narak abart�l� bir dilde seslendirilirler. Barok d�nemle beraber �alg� m�zi�i b�y�k ilerleme g�sterir. Yaln�z �alg�lar i�in bestelenen yap�tlar �o�al�r. Ses m�zi�i ve �alg� m�zi�inin birle�tirilmesi de Barok d�nemde filizlenir. E�lik g�revi g�ren s�rekli bas �alg�lar� ve insan sesi birle�ir. Kontrast olu�turmak amac�yla e�lik �alg�lar� tekd�ze hareket ederken, vokal hareketli ve s�sl� davran�r. 16.y�zy�l�n sona ermesiyle birlikte �talyan besteciler madrigal ad�n� verdikleri, �iirler �zerine yazd�klar� �ok sesli m�zikler �zerine yo�unla�maya ba�lad�lar. Monteverdi'nin opera eserleri ve madrigalleri, barok d�nemin ilk zamanlar�n�n zirve noktas� olmu� ve daha sonra gelecek m�zi�e liderlik etmi�tir. Dinsel bir tema �zerine kurulu dramatik eserler olan oratoryolar, k�k�n� Roma'dan al�rlar. Avrupa'ya yay�lmas� ise Alman-�ngiliz besteci George Frideric Handel sayesinde olmu�tur. Bug�ne kadar gelmi� ge�mi� en �nemli oratoryo olan Messiah oratoryosu G.F.Handel taraf�ndan �ngiltere'de bestelenmi�tir (1741). Sonat, kendini barok d�nemin ilk zamanlar�nda bulmu� bir ba�ka m�zik tarz�d�r.

�talya'da sonat, yava� ve h�zl� dans par�alar�ndan olu�an eser veya yava�-h�zl� kontrastlar�yla geli�en eserlere denir(daha sonra bu tarz kiliselerde kullan�ld�). Arcangelo Corelli gibi her iki tarzda da m�zik yapan besteciler olmu�tur.�talya'n�n d��nda s�it ad� verilen dans par�alar� yarat�lmaya ba�land�. S�itler de b�y�k bir geli�imin habercisi olsalar da, sonatlar kadar �nemli bir kilometre ta�� de�illerdi. S�itler, kantatlarda oldu�u gibi tek bir ��k�� noktas�ndan hareketle iki veya �� b�l�ml� forma ula��rd� (�rne�in Domenico Scarlatti'nin klavye sonatlar� gibi), Bach'�n besteledi�i birden �ok formlu eserler gibi. �lk sonatlar, ya tek bir enst�rman ya da k��k bir grup i�in yaz�l�rd�. 17.y�zy�l�n sonlar�na do�ru(barok d�nemin ortalar�),bu sonat formu kon�erto grosso �ekline d�n��t�. Solist grup ise genellikle concertino (iki keman ve continuo) olurdu. Daha sonra ise kon�erto durumuna d�n��t�. Bach'�n Brandenburg Kon�ertolar� kon�erto grosso stilinin bu d�nemdeki en iyi �rneklerinden ��phesiz birisidir. Ayr�ca en az Bach'�n oldu�u kadar, Antonio Vivaldi'nin solo kon�ertolar� da bu d�nemin en �nemli modellerinden oldu.

Sonat, kon�erto ve vokal formlar� geli�iminin ortalar�nda, barok d�nemin bir ba�ka �nemli �zelli�i ortaya ��kmaya ba�lad� : Tonalite.

16.y�zy�l�n ortalar�nda eski kilise modlar�, yeni anahtar ba�lar� konseptiyle yer de�i�tirmeye ba�lad�. Barok d�nemle birlikte besteciler bir anahtardan di�erine atlamaya ba�lam��t�. Zaman�n kromatik m�zi�ini �retmeye ba�lam��lard�.

Zamanla, anahtarlar aras�nda ki ba� ve ge�i�ler bir sistem halini ald�. Bach'�n �yi D�zenlenmi� Klavye(Well-tempered clavier) adl� eseri bu ba�� anlamak i�in iyi bir �rnektir. Bu eser ayr�ca bir ba�ka iki �nemli barok �zelli�i yap�s� i�inde bar�nd�rmaktad�r : Prel�d ve f�g.

Barok d�nemin en g�zde �alg�lar� klavsen ve harpsikorttu. Bunlar seslerin hafif veya kuvvetli ��kmas�na olanak sa�lamayan bir d�zene�e sahiptiler. Oysa barok d�nemde geli�en, m�zikal anlat�m� g��lendiren m�zik sembolleri ve o d�nemde ihtiya� duyulan hafif ve kuvvetli �al�mlar �nemli bir unsur halini alm��t�.

Barok d�nemde icat edilmesine kar��n d�nemin bestecileri piyano i�in eser yazmazlar. Klavsene g�re c�l�z bir sese ve sert tu�eye sahip piyanoya eser veren ilk besteci Muzio Clementi'dir. 1773'de daha on sekizindeyken piyano i�in �� sonat yazm��, �alg�y� pop�ler hale getirmi�tir. Bach gibi �nl� Barok d�nem bestecilerinin g�n�m�zde piyanoda �al�nan eserleri asl�nda piyano i�in yaz�lmam��t�r. Dolay�s�yla piyano ve forte gibi n�anslar ve gibi �al�m tekniklerinin hi� biri eserlerin asl�nda yoktur veya �ok azd�r.

B�t�n bu de�i�iklikler birbirlerine paralel olarak geldi ve barok d�nemi olu�turdular. Eski kurallardan ve polifonik tak�nt�lardan kurtulunmas�, yeni bir tarz ve kural gelene�i yapma gere�ini do�urdu. Bu da, kadanslar veya armonik geri planlar �zerine do�al olarak solistlik yapan, melodiyi ortaya ��kard�. Bu armoniler i�inde sequence(zincirleme)i getirdi ve t�m bu armonik geli�imler bir yandan da ritmik geli�meleri do�urdu. Bas b�l�mleri, Orta Avrupa dans m�zi�inin tipik ritmleriyle kayna�t� ve t�m bunlar barok m�zi�i barok m�zik yapt�. Barok d�nemde m�zik, modern m�zikal dilin geli�iminde ku�kusuz en �nemli kilometre ta�� olmu�tur. Bu 1,5 y�zy�l i�erisinde, m�zikal formlar de�i�ip geli�tik�e bir yandan da daha sonras�n�n ve bug�n�n m�zik standartlar�n� belirlemeye ba�lam��t�. Tonalite ve akor tonlamas� �ok b�y�k �nem ta��maktad�r. Bir ba�ka �nemli �zellik ise m�zi�in, bu d�nemde evrensel bir dil ta��maya ba�lamas�, ulusall�ktan ��k�p t�m Avrupa ve d�nyaya seslenmesidir.

BAROK �ZER�NE �LG�N� NOTLAR

Dr. Georgi Lozanov, �nl� Bulgar psikolo�u, dakikada yakla��k 60 vuru�luk bir tempo ile barok m�zi�i kullanarak yabanc� dilleri ��retme konusunda bir y�ntem geli�tirdi. ��rencilerin ��renmesi normalden �ok daha k�sa s�rd�. D�nem i�inde ��retilecek olan normal s�zc�k bilgilerinin ve deyimlerinin yar�s� (1000'e yak�n s�zc�k ve deyim) tek bir g�nde ��renildi. Bunun yan�nda ��rencilerin ��rendiklerini ak�llar�nda tutma oran� ortalama %92'ydi! Dr.Lozanov bu sonu�larla belirli Barok par�alar�n� kullanarak yabanc� dillerin %85-100 verimle normal s�releri olan 2 y�l yerine 30 g�nde ��retilebilece�ini kan�tlam�� oldu. Barok m�zikle ��renen ��renciler d�rt y�l boyunca kullanmasalar bile %100 do�rulukla ikinci dillerini an�msayabilmi�lerdir!

Binlerce ��renciye sahip olan 'The Center for New Discoveries in Learning' y�llardan beri hem derslerde hem de ��rencilerin ders �al��malar�nda m�zi�in kullan�m�n� ara�t�rmaktad�r. Mozart ve belirli Barok par�alar (dakikada 60 vuru�luk tempolarla kaydedilmi� olanlar) kullanan ��rencilerin daha sakin olduklar�n�, daha uzun �al��abildiklerini, ��rendiklerini daha uzun s�re an�msayabildiklerini ve ��retmenlerinden ��rendi�imiz kadar�yla daha iyi notlar ald�klar�n� g�zlemledik.

Do�ru tempoda kaydedilmi� bu �zel m�zik par�alar� en y�ksek ��renme/an�msama etkisi i�in beynin sa� ve sol b�l�mlerini harekete ge�irir. M�zik beynin sa� taraf�n� harekete ge�irirken �ocu�unuzun okudu�u ya da sesli s�yledi�i s�zc�kler sol taraf� harekete ge�irir. Ara�t�rmaya g�re bu da ��renme potansiyelini en az be� kat art�r�r. Kula��n�z d�zenli, saniyede bir vuru�luk Barok m�zi�ini duydu�unda kalbinizde tempoya uygun olarak d�zenli bir �ekilde atar. Bu rahatlam�� ve ayn� zamanda zinde durumdayken zihniniz daha kolay konsantre olabilir. M�zik, fizyolojik durumumuzu kar��lar ve onu etkiler. A��r zihin �al��malar� gerektiren i�lerde nabz�m�z ve kan bas�nc�m�z artar ve genelde bu durumdayken konsantre olmak daha zordur. Barok ve Mozart par�alar�ndan tempolar� d��n�lerek �zellikle se�ilmi� olan baz� CD'ler kan bas�nc�n�z� ve nabz�n�z� d��r�rken ayn� zamanda ��renme yetene�inizi art�r�r. Ders �al��rken, i� yerinizde ya da araba kullan�rken Mozart, Vivaldi, Pachabel, Handel ve Bach gibi bestecilerin m�ziklerini dinlemenin yukar�da anlatt��m�z t�rde say�s�z yararlar� vard�r.

Bat�da Klasik m�zi�in d�n��m�, kamusal alanda dola��ma girmenin, m�zi�i nas�l aristokrasinin

hegemonyas�ndan ��kard��n� g�steren canal�c� bir �rnek. 18. Y�zy�l, bilindi�i gibi, Avrupa'da m�zi�in Barok y�zy�l�d�r. Haendel gibi, Haydn gibi, Mozart gibi, Bach gibi, Barok m�zi�in b�y�k ustalar� bu y�zy�lda vermi�lerdir eserlerini. Ama Barok m�zik, feodal aristokrasinin �zel alan�na ait bir etkinlik olarak kal�r bu y�zy�l boyunca... Werner Stark'�n, The Sociology of Knowledge'da belirtti�i gibi, Haydn, Kont Esterhazy i�in m�zik bestelemekte, bu m�zik, Esterhazy �atosu’nda, ona ait olan �zel alanda icra edilmektedir. (Haydn, bu �atoda, yemeklerini Esterhazy Kontu'nun u�aklar�yla birlikte yemektedir!) Klasik m�zik, kamusal alanda dola��ma girmemi�tir hen�z. Bu, ancak 19. Y�zy�lda ger�ekle�ecek ve mesela Beethoven'in m�zi�i, kamuya a��k alanlarda, bu y�zy�lda icra edilebilecektir.. Salon m�zik ili�kisine �rnek: Barok m�zik, J.S.Bach d�nemindeki besteciler kiliselerde, belediye ve saraylarda veye bir operada g�revliydiler. Bu yerlerin ortak �zellikleri k��k olmalar� idi. Genellikle dikd�rtgen �eklinde yans�t�c� y�zeylere sahiptirler. Bu akustik �evrelerdeki yank�lanma s�resi k�sad�r. B�yle bir �evrede �al�nan m�zik �ok parlak olur ancak seslerin dolgunlu�u azd�r.Klasik d�nem Haydn, Mozart, Beethoven, bu d�nemdeki orkestrada 40 kadar �alg�c� bulunuyordu. Yayl�, a�a� �flemeli, prin� �flemeli, vurmal� �alg�lar kullan�l�yordu. O zamanki konser salonlar� �imdikilerden k��kt�. Dinleyiciler ise 300-400 ki�i kadard�. Bu salonlar, t�m�yle doluyken yank�lanma s�resi 1,5 s olmaktad�r. 19 yy daha b�y�k yap�lar in�aa edildi ve s�re 1,5 s- 1,8 s aral��na uzad�. Bu g�n Klasik d�nem m�zikleri i�in en iyi yank�lanma s�resi 1,5 ile1,7 aras�nda kabul edilmektedir. Romantik devir daha ki�iseldir. Bestecinin duygular�n�n anlat�m� �nemlidir. Brahms, Wagner, �aykovski, Debussy gibi bestecilerin d�nemidir. Daha dolgun seslere ve daha uzun yank�lanma s�relerine ihtiya� duyulur. Bu d�nemde yank� s�releri 2 s ye kadar uzam��t�r. Bu g�n romantik m�zikler i�in yank�lanma s�resi 1,9 s - 2,2 s aras�nda kabul edilmektedir.

KLAS�K D�NEM

1/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

�zellikle m�zikte olmak �zere,bir�ok alanda s�k s�k kullan�lan klasik kelimesi, �lkelere ve �a�lara g�re �ok de�i�ik ger�eklikleri kapsar.Klasik m�zik ;pop�ler veya hafif diye adland�r�lan m�ziklerin kar��t� gibi ele

al�nabilir ve o zaman P�rotin den (ykl.1200)Pierre Boulez in izleyicilerine (XX.yy sonu) kadar b�t�n y�ksek (veya ciddi)Avrupa m�zi�ini i�ine al�r. Bu ba�lamda ( Avrupa d�� m�ziklerin tersine) klasik m�zik ile

�a�da� m�zik ayr�m� yap�labilir ve �a�da� m�zik, mesela Debussy'den veya Boulez-Stockhausen ku�a��ndan

(1945) ba�lat�labilir. Ayn� �ekilde klasik m�zik, romantik m�zikten,barok m�zikten,R�nesans m�zi�inden ve orta�a� m�zi�inden de ayr�lmaktad�r.Ne var ki bu anlamda Lully ve Rameau'nun Versailles klasik�ili�i ile Haydn, Mozart ve Beethoven'in Viyana klasik�ili�i, ne zaman, ne teknik,ne de estetik olarak biribirine kar��t�r�lamaz; hatta bunlar�n birinden �tekine ge�i�i, �ok �nemli bir k�lt�r olay� olan Soytar�lar sava��(1752 de, Frans�z m�zi�i ile �talyan m�zi�i taraftarlar� aras�nda Pariste ��kan sanat kavgas�) simgeler.Edebiyatta oldu�u gibi m�zikte de klasik teriminin kullan�l�� ok eski de�ildir (ilkin 1800 ler civar�) ve romantik; terimin-den daha sonra kullan�ld�� kesindir.Son olarak �unuda belirtelim ki, Goethe'den itibaren, yani XIX.y�zy�l �n ba��ndan beri m�zikteki klasik-romantik kar��tl��, zihinleri, �zellikle de yazarlar�n zihnini epeyce me�gul etmi�tir. M�zikte son baro�un en b�y�k temsilcisi olan Bach 1750 de Leipzig de �ld��nde gen� Haydn Viyana da ilk eserlerini yaz�yordu. Bu olaylar bir y�zy�l� iki e�it d�neme ay�r�r. Birinci yar�ya Bach hakimdir. �kinci yar�daysa Haydn yepyeni bir sanat ve toplum ba�lam�nda, Mozart ile birlikte, Viyanay� en az�ndan yarat�c�l�k a��s�ndan, Avrupan�n m�zik merkezi haline getirir. Bu iki besteci XVIII. yy �n ikinci yar�s�yla �zde�le�ir. Sonraki ku�aklar geriye d�n�p bakt�klar�nda b�yle d��neceklerdir. �zellikle Bach, orta�a�dan ve R�nesanstan devral�nan birikimi en u� noktas�na ve zirveye ula�t�rm��t�r. Oysa onun �a�da�� olan bestecile-rin b�y�k bir k�sm�, besteleme tekniklerinin sadele�tirilmesi , armoni ve �okseslilik (kontrpuan) yerine melodiye �ncelik verilmesi gibi e�ilimler g�stermektedir. Bach'�n �l�m�nden hemen �nceki ve hemen sonraki d�nemlerde Bach'a oranla kesin bir y�zeysellik g�r�l�r. Yeni melodi anlay�� ileride daha da g��lenecektir, ama kompozisyon yo�unlu�u bak�m�ndan bu yeni anlay��n yol a�t�� kay�plar, yeni bir �okseslilik, yeni bir yo�unluk ve yeni bir m�zik d��ncesi getiren Haydn ve Mozart dehalar� sayesinde ancak 1780 e do�ru telafi edilecektir. Haydn ve Mozart yeti�me d�neminde eserlerinin tek bir notas�n� bile bilmedikleri Bach'�n �slubundan �ok uzakt�r. �kisinin de �slubunun ilk belirtileri, Bach'�n �l�m�nden epeyce �nce ortaya ��km��t�r ve Bach'�nkinden �ok daha fazla Telemann, Scarlatti gibi �a�da�lar�n�n ve 1710 dolaylar�nda do�mu� olan ve baz�lar�nca �n-klasik diye nitelenen bestecilerin �slubundan izler ta��r. �n-Klasik denilen besteciler Kuzey

Almanya'da Carl Phillip Emanuel Bach (Johann Sebastian'�n d�rt m�zisyen o�lunun ikincisi), Mannheim'da Johann Stamitz, Viyana'da Mathias Georg Monn ve Georg Christoph Wagenseil ve Milanoda Giovanni Battista Sammartinidir. �talyan opera bestecilerinin ve Johann Adolf Hasse gibi, Italyan olmayan ama �talyan tarz� operalar yazan bestecilerin de apayr� bir yeri vard�r. En az�ndan XX.y�zy�l�n ortalar�na kadar, Haydn (1732-1809) ve Mozart'�n (1756-1791) son eserleri ve Beethoven'in hemen hemen b�t�n eserleri, bestecilerin ve dinleyicilerin d�zeylerini belirleme konusunda mihenkta�� say�lacakt�r. �zellikle bu anlamda bu �� besteci klasiktir. Onlar tarihte ke�fedilmeye ihtiya�lar� olmayan ilk bestecilerdir. Bu onlardan �nceki b�t�n bestecile-rin b�sb�t�n unutulduktan sonra XX.y�zy�lda yeniden hat�rland�� ve Haydn ve Mozart'�n eserlerinin (hi�bir zaman Bach gibi bir k��ede ke�fedilmei beklememi�lerdir), 19. y�zy�lda da g�n�m�zdeki kadar

tan�nd��, anla��ld�� ve �al�nd�� anlam�na gelmez. Ama Haydn ve Mozart, kendi d�nemlerinden g�n�m�ze kadar repertuvarda ve dinleyicinin zihninde �ok sa�lam bir yer edinmi�lerdir. Asl�nda, onlar en b�y�k eserlerini, o d�nemde ortaya ��kan ve istensin veya istenmesin, bug�n de m�zik hayat�m�z�n temelini olu�turan konserler i�in yazm��lard�r. Ayn� �ekilde senfonik orkestray� yaratt�lar ve (�zellikle Haydn) yayl�lar d�rtl�s�nden senfoniye kadar yeni t�rlerin parlak �rneklerini verdiler. Bu bestecilerin

piyano sonatlar�n� ve (�zellikle Mozart taraf�ndan) temelden de�i�tirilen kon�erto t�r�ndeki eserlerini ve operalar�n� da anmak gerekir. Senfonik m�zi�i (veya orkestra m�zi�ini) oda m�zi�inden ay�rd�lar ve Germen, hatta Viyana m�zi�inin, birbu�uk y�zy�l� a�k�n bir s�re boyunca b�t�n Avrupa'ya hakim olmas�n� sa�lad�lar. Nihayet, bu m�zisyenler sanat��n�n �zg�rl�� ilkesini iktidarlara ve topluma kabul ettirdiler.

Klasik �slup 1780-1815 aras�nda en parlak d�nemini ya�ad�. Bu d�nemde Avrupa'da Frans�z devrimini haz�rlayan olaylar, sonra devrim, hemen ard�ndan patlak veren olaylar ya�and�. K�kenlerine e�inildi�inde g�r�l�r ki Viyana, 1750'ye do�ru di�erleri gibi bir merkezdir. Ama en k��k bir kuramsal spek�lasyona giri�meksizin denebilir ki, Viyana �slubu-Ba�lang��ta,mesela Mannheim �slubundan daha az �aa�al� daha az heyecan yarat�c�d�r- Ama �ok ge�meden (Haydn'�n 1760 lardaki senfonileriyle kesin olarak), en ileri ve en anlaml� bi�imsel ve tonal aray��larla �zde�le�mi�tir. Ve sonunda, 1800 insanlar� i�in, tek ba��na (veya hemen hemen) orkestra m�zi�inin ve y�ksek d�zeyli oda m�zi�inin temsilcisiydi, hatta Viyana �slubu, orkestra m�zi�iyle tamamen �zde�le�ti. Bu bak�mdan �talyadan ve 1789 �ncesi ve sonras� Fransas�ndan oldu�u kadar, kurumsal etkinliklerin yo�un oldu�u, ama Viyana okulunun �st�n ba�ar�lar�yla k�yaslanabilecek hi�bir�ey ortaya koyamayan Kuzey Almanyadan da ayr�l�r ve Empfindsamkeit tan do�rudan do�ruya romantizme ge�er. �te yandan Viyana �slubu, yanl�z Kuzeyin ve G�neyin (Italya) de�il, Do�u ve Bat�n�n da(Haydn, Slav d�nyas�n�n �ok yak�n�nda do�mu�tur) birle�ti�i bir yer olarak g�r�n�r. Son olarak �unu da belirtmek gerekir ki, Viyana �slubunda yanl�z de�i�ik halklar�n de�il,de�i�ik toplumsal katmanlar�n duygular� da (1770 e do�ru, Kuzey Almanyada Haydn'�n avama y�nelik �slup �zelliklerine kar�� g�sterdi�i sert tepkiler, bunun kan�t�d�r) biraraya gelmi�tir. Viyana �slubu k�lt�rl� kesime y�nelik olanla basit halkay�nelik olan� da, aristokratik olanla amiyane olan�, hi�birine hi�bir�ey kaybettirmeden birbirine kar��t�rd� ve bunlar�n evrensele

y�nelen bir sanat d�nyas� do�urdu�unu kabul ettirdi.Bu insanca �zelliklere, 1780lerde, 2. Josephin h�k�mdarl�� d�neminde, Viyana'n�n ayd�nlanma ruhunun getirdi�i entellekt�el bir kayna�ma ortam� olu�u da eklendi. Haydn ve Mozart, bu arada olgunluk d�nemindeydiler ve bu ortamdanbeslenmeyi bildiler. Mozart�n sihirli fl�t� (die Zauberfl�te 1791) bunun kan�t�d�r, bu eser Viyana ruhunu, dolas�yla d�nemin �z�n� y�celtmi�tir.Buna tepkiler gecikmedi, ama Haydn, Yarat�l�� (1798) adl� oratoryosuyla Beethoven Fideliosuyla (1805-1814)hatta Metternich Sistemi s�ras�nda 9. Senfonisiyle (1824) gelene�i s�rd�rd�. 9. Senfoni, b�t�n insanlar�n karde� oldu�unu ilan etmekle kalmay�p, kesinlik ta��d�� bir �a�dan kaynaklanan son sars�nt�d�r

1945 SONRASI D�NEM BESTEC�LER� - JOHN CAGE

28/6/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEM BESTECILERI

anatla ya�am aras�ndaki s�n�rlar nedir? Olmal� m�d�r? Neden Bach m�zisyendir de ben de�ilim? En yeteneksiz insan�n bile ��kard�� sesleri seven birileri bulunmaz m�? ��kan sesler neye g�re m�ziktir ve buna kim karar verir? Sesin ��kmas� i�in harekete, yani titre�ime ihtiya� vard�r. Bu titre�imler d�zenliyse ortaya ��kan ses "m�ziksel" de�ilse "g�r�lt�"d�r. Ama bu "d�zen"in nas�l olaca��na dair bir karar mercii olabilir mi? Bana Pavarotti'nin s�yledi�i aryalar "g�r�lt�", bah�eyi sularken kendi ��kard��m sesler "m�ziksel" gelemez mi? Pavarotti'de iyi bir entonasyon (ses y�ksekliklerini mutlak bir do�rulukta verebilme becerisi) olmas� neyi de�i�tirir?

5 Eyl�l'de 85 ya��na giren John Cage'in m�zi�inin ��k�� noktas� yukar�dakilere benzer sorular. Cage, ya�am�n� sanatla ya�am aras�ndaki farklar� ortadan kald�rmaya adam�� bir m�zisyen. Onun m�zi�e getirdi�i yenilikler kadar m�zik felsefesi de �nemlidir. "Yapt��n�z her�ey m�ziktir" der ve bunu �iddetle savunur Cage. Kimilerine g�re 20. y�zy�l�n yeti�tirdi�i en b�y�k m�zisyen, ger�ek bir deha, kimilerine g�re de ne yapt��n� bilmeyen bir delidir. Ya�am� alk��larla yuhlanmalar aras�nda gidip gelmi�tir. Ama Cage hep bildi�ini okumu�, dikkafal�l��ndan �d�n vermemi�, sonunda da bunu b�t�n d�nyaya kabul ettirmi�tir.. Bildi�i ise asl�nda �ok basittir: Bir ses, di�eri ile mutlaka ba�lant�l� de�ildir ve ses d�zenlemesinde belli bir denetim gerekmez.

Cage'in "acayip" ��k��lar� Andy Warhol'dan, Stockhausen'a, John Cale'e ve hatta �lhan Mimaro�lu'ya kadar yazar�ndan m�zisyenine bir�ok alanda sanat��y� etkilemi�tir. Ya�am� boyunca ilgi �ekmi�, ama avangard birtak�m �evreler d��nda uzun s�re �nemsenmemi�tir.

Yorumcuya �zg�rl�k tan�mas� ve yorumcunun da besteye m�dahelesi fikri 20. yy m�zi�i �zerinde �ok etkili olmu�tur. Cage'in 20. yy m�zi�ine getirdi�i bir ba�ka yenilik notalar�n belli metodlarla ama "tesad�fi" birlikteli�inden olu�an m�zi�idir. Eserini haz�rlarken icra edilece�i salonun mimari yap�s�ndan, konumundan, b�y�kl��ne kadar her�eyi titizlikle tasarlar.

M�zik d�nyas�nca en az yad�rganm�� birka� icraat�ndan birisi "Haz�rlanm�� Piyano"sudur. Piyanonun tellerini birbirine ba�layarak ve aralar�na plastik par�alar, sopa gibi birtak�m gere�ler ekleyerek t�n�s�n� de�i�tirmi�tir. "Haz�rlanm�� Piyano ��in Kon�erto"su (1951) en �nemli eserlerindendir.

1930-40 y�llar� aras�ndaki �al��malar�n�n tamam�na yak�n� Haz�rlanm�� Piyano ve vurmal� �alg�lar i�indir. "Living Room Music"de oturma odas�nda bulunabilecek e�yalar� kullanarak m�zik yapar. 1940'lar�n sonunda Zen Budizm ba�ta olmak �zere do�u felsefelerine tak�l�r ve bundan sonraki eserlerinde bu durum hep etkili olacakt�r.

1950'ye kadar d��avurumcu olarak tan�mlayabilece�imiz Cage, bu tarihten sonra rastlant�ya, yorumcular�n hatta seyircilerin kat�l�m�na izin verecek kadar geni� s�n�rlar� olan bir �zg�rl��e y�nelir. Bunun felsefesini de bu y�llarda a��klar. Cage'e g�re, insan, d�nyay� kendisine adapte etmeye �al��maktan vazge�meli, kendisi d�nyaya adapte olmal�d�r. M�zikte de t�pk� ya�amdaki gibi ki�i kendisi i�in en iyi olan� bulmal� ve kurmal�d�r.

1952 y�l�nda de�il Cage'in, b�t�n m�zik tarihinin en ilgin� konseri olur: 4' 33''. Konserde eser boyunca icrac�lar sessizce otururlar. Sadece b�l�m sonlar�nda b�l�m�n bitti�ine dair hareketler yaparlar. M�zik, salonun i�inden ve d��ndan ��kan seslerden olu�mu�tur. Cage'in en sevdi�i ve en �nemli �al��mas� olarak bahsetti�i bu eserin Cage'e g�re birinci b�l�m� d��ar�dan gelen r�zgar sesinden, ikinci b�l�m� �at�ya vuran ya�mur damlalar�ndan, ��nc� b�l�m ise dinleyicilerin salonu bo�alt�rken ��kard�klar� ilgin� seslerden olu�ur.

Sessizlik diye bir�ey ger�ekten var m�d�r? Bizim en sessiz zannetti�imiz zamanlarda bile yakla��k 30 db ses vard�r asl�nda. John Cage'in deyimiyle "Hi�bir sesin ��kmad�� yerde kalbinizin sesi" duyulur. "4' 33''"de de Cage, dinleyicilere etraftan gelen seslerin o salonda hep dinledikleri m�zikten daha ilgin� olabilece�ini g�stermeye �al��r.

Cage'in manyetik teyp �zerine kaydetti�i ilk eseri Landscape No5'dir. Bu eserini 42 plaktan ��kan sesleri �nce kasette birle�tirip sonra kesip bi�ip, de�i�tirip tekrar birle�tirerek olu�turur. Cage'in m�zi�i zaman zaman g�ze de hitap eder. Yine 1952'de yapt�� Water Music'de, bir tak�m kaplardan su d�ker ve bu akan suyun alt�ndan �sl�k �alar. Oyun ka��tlar�, radyo ve domino ta�lar� gibi bir�ok alet ��kar�klar� seslerin yan�nda g�rsel olarak da olay�n par�as�d�r.

1950'lerin sonunda tesad�fi m�zi�i iyice abartm��, art�k eserlerinde tam bir belirsizlik hakim olmaya ba�lar. Baz� kon�ertolar� dilendi�i kadar enstrumanla, ayr� ayr� ya da bir b�t�n olarak ya da herhangi bir konbinasyonla icra edilebilir niteliktedir. Cage, bu y�llarda �zellikle Avrupa'da daha �ok ilgi g�r�r. �nce �ok yad�rgansa da k�sa zamanda geni� �evrelerde tart��lmaya ba�lar ve kabul g�r�r. "De�i�im m�zi�i" olarak an�lan m�zi�i, k�sa s�rede Stockhausen ba�ta olmak �zere bir�ok m�zisyen taraf�ndan uygulanmaya ba�lar. Tudor ile 1954'te yapt�� konser turnesinden sonra '58'de Luciano Berio'nun davetlisi olarak gitti�i Milan'da 4 ay kal�r.

1960'lardan itibaren eserlerinde teknolojiyi daha fazla kullan�r. 1968'de satran� oyununu, '71'de �e�itli grafik �izimleri, 1974'de de �iiri 1979'da James Joyce'un bir roman�n� m�zikal kompozisyon olarak kullan�r. Bunun d��nda bir�ok kon�erto ve elektronik m�zi�e imza atar.

Cage'in ya�am� neredeyse �al��maktan ibarettir. En fazla �nem verdi�i kavramlardan birisi disiplindir. Onun "tesad�fi" m�zi�i de asl�nda b�y�k bir disiplinin �r�n�d�r. Blender'dan geleneksel enstrumanlara, oyun ka��d�ndan haz�rlanm�� piyanosuna abart�s�z "her�ey"le yapt��, m�zik asl�nda ciddi bir felsefenin �r�n� de�il, kendisidir. Ya�am�n da sanat�n da san�ld�� ve sunuldu�u gibi olmayabilece�ini g�stermeye adam��t�r �mr�n�. Hayat�nda m�zikle birlikte do�u felsefeleri, �iir, mimari, resim, mantarlar (mantarlar �zerine y�zlerce kitap okur, evinde �m�r boyu mantar yeti�tirir), makrobiyotik diyet (1976'da Yoko Ono'nun �nerisiyle makrobiyotik diyete ba�lar ve bu sayede hastal�klar�n�n iyile�ti�ini, uzun ya�ad��n� s�yler), yazarl�k gibi bir�ok u�ra� daha vard�r. Bunlar�n hepsiyle, t�pk� m�zikle oldu�u gibi b�y�k bir disiplin ve titizlik i�erisinde u�ra��r. Bu kadar �e�itli alanda faal olan Cage, hi�bir zaman bir enstruman �zerinde virtuoz olmay� denememi�, bunu �nemsememi�tir.

Cage'e g�re insan neyi tutuyorsa onu �der ve herkes her�eye i�tirak edebilir. Sanat�� denilen insan da insand�r sonu�ta ve sanat da ya�am�n ta kendisidir. Bunun i�in 1962'de yapt�� 0' 00'''� ve onlarca benzerini en sofistike eserleri kadar �nemsemi�tir. 0' 00''�n icra edildi�i "konser"de sahnede sebzeleri temizleyip, dilimleyip, onlar� blender'�n i�ine koyar ve ��kan suyu i�er!

Uzun s�re malum "sanat" �evrelerince biraz deli bir marjinal muamelesi g�ren Cage, 1970'lerden itibaren kadir k�ymet g�rmeye ba�lar. �e�itli �niversitelerden, valiler, belediye ba�kanlar� ve hatta h�k�metlerden onlarca �d�l al�r, ad�na festivaller d�zenlenir, hakk�nda bir�ok kitap yaz�l�r. 1992 y�l�nda �lene kadar da sanat ya�am�n�, daha do�ru bir deyi�le "m�cadelesini" s�rd�r�r.

MODERN D�NEM BESTEC�LER� - �GOR STRAV�NSK�

28/6/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEM BESTECILERI

(1882 - 1971)

Tam ad� �gor Fyodorovi� Stravinski olan Rus as�ll� besteci Stravinsky, 17 Haziran 1882'de, Rusya'da d�nyaya geldi. Kiev ve Petersburg operalar�nda �nlenmi� yetenekli bas �ark�c� Fyodor �gnatiyevi� Stravinski’nin d�rt o�lundan ��nc�s� olan Stravinsky, k��k ya�ta m�zi�i sevmi�; babas�n�n evdeki provalar�n� dinlemi�; dokuz ya��nda piyano, ard�ndan da armoni ve kontrpuan derslerine ba�lam��t�r. Ama m�zi�e yatk�nl��na kar��n, ailesinin m�zi�i meslek se�mesine izin vermemesi �zerine ceza hukuku ve hukuk felsefesi ��renimi i�in Petersburg �niversitesine’ne g�nderildi. �niversiteyi Rimski-Korsakof’un o�luyla birlikte okudu, bu arada m�zik ilgisi kompozisyona y�neldi. 1902 yaz�nda

Rimski-Korsakof ile tan��t�. Ertesi y�l Rimski-Korsakof’tan �zel ders almaya ba�lad� ve �� y�l kadar (1903-06) ders almay� s�rd�rd�. Rimski-Korsakof’la s�rekli tart��t�� kompozisyonlar�, gene onun arac�l��yla Petersburg’da �zel ya da halka a��k konserlerde seslendirildi. Mi-bemol maj�r Senfoni’nin (1905-07) yan� s�ra, Rimski-Korsakof’un k�z�na d��n arma�an� olarak yazd�� “Feyervek” de (1908; Havai Fi�ekler) bu t�r konserlerde �al�nd�. Bu son yap�t seslendirilmeden hemen �nce �len ustas�n�n an�s�na yazd�� cenaze a��t� (1908) ise Petersburg’da �al�nd�, ama m�zi�i g�n�m�ze ula�mad�. 1905’te �niversiteden mezun olan Stravinsky, 1906’da kuzeni Yekaterina Nossenko’yla evlendi. 1907’de o�ullar� Theodore, ertesi y�l da k�zlar� Ludmilla do�du.

6 �ubat 1909’da Petersburg’da Stravinsky’nin “Peyerverk” ve “Scherzo Fantastique” (1907-08) adl� orkestra par�as�n� dinleyen emprezaryo Sergey Diaghilev, ondan Rus Balesi’nin 1909 sezonu i�in �e�itli bale m�ziklerinin orkestra d�zenlemesini yapmas�n� istedi. 1910 sezonu i�inde yeni bir bale m�zi�i �smarlad�. B�ylece ortaya ��kan “Jar-ptitsa”n�n (L’Oiseau de feu; Ate� Ku�u) 25 Haziran 1910’da Paris Operas�’ndaki b�y�k ba�ar�s� �zerine Stravinsky, piyano ve orkestra i�in yazmaya ba�lad�� “Konzertst�ck”� (Konser Par�as�) Diaghilev’in de �srar�yla baleye uyarlad�; “Petru�ka” adl� bu yap�t� Rus Balesi 1911-1913 aras�nda tamamlad�� “Lesacre du printemps” (Vesna suya��ennaya; Bahar Ayini) adl� bu �al��mas�n�n dinamik m�zi�i 29 May�s 1913’te Paris’in Champs Elysees Tiyatrosu’ndaki ilk g�steride b�y�k bir skandala yol a�t�.

1908-1909 y�llar�nda ba�lad��, Hans Christian Andersen’in “B�lb�l” masal�na dayanan k�sa operas� ise, 1913’te sahnelenece�i Moskova �zg�r Tiyatrosu’nun da��lmas� �zerine Diaghilev taraf�ndan uyarlanarak Rus Balesi’nin 1914 yaz program�na al�nd�. Stravinsky o yaz ba�lad�� “Les Hoces” (Svadebka; D��nler) adl� bale kantat�n� Rus k�yl� temalar� ve t�releri �zerine kurmaya karar verdi. Sava��n araya girmesiyle ancak 1917’de tamamlayabildi�i kompozisyonun orkestra d�zenlemesini 1923’e de�in bitiremedi. Rus Balesi’yle ili�kileri y�z�nden 1910-14 aras�nda Rusya’da fazla kalamam��t�. Sava� y�llar�n� ise t�m�yle �svi�re’de ge�irdi. Ailesinin vereme yatk�nl�� da �svi�re iklimini �ekici k�l�yordu. �kinci o�lu Soulima 1910’da Lozan’da, ikinci k�z� Milena 1914’te Leysin’de do�du. “Bahar Ayini”nin baz� b�l�mleriyle Solovey de (B�lb�l) �svi�re’de yaz�ld�.

Sava� ilerledik�e Stravinsky yaln�zca Rusya’dan de�il, Rus Balesi’nden ve merkezi Berlin’de bulunan m�zik yay�mc�s�ndan da koptu. Sava� s�ras�nda yazd�� kompozisyonlar�n bir�o�u i�in Cenevre’de bir yay�mc� buldu. �svi�reli romanc� Ferdinand Ramuz’la birlikte gezginci k��k bir tiyatro i�in, “okunacak oynanacak ve dans edilecek” e�lendirici “L Histoire du soldat”y� (Askerin �yk�s�) yazd�.

Sava� bitince Fransa’ya yerle�erek yakla��k 20 y�l (1920-39) �e�itli Frans�z kentlerinde oturdu. Bu y�llar da m�zi�inde de k�kl� bir de�i�ikli�e giderek �nceki �slubunu belirleyen Rus ��eleri yerine yeni-klasik anlat�m� benimsedi. Ama yepyeni bir tarzda yazabilmek i�in b�y�k �aba g�stermek zorunda kald� ve ancak “�rnekleme, deneme ve birle�tirme” y�llar� dedi�i uzun �al��malar�n ard�ndan, �nceki b�y�k yap�tlar�yla boy �l��ebilecek “Oedipus Rex” (1927; Kral Oedipus) ve “Lasymphonie de Psaumes” (1930; Mezmurlar Senfonisi) gibi yeni yap�tlar verdi.

Sava�tan hemen sonra Stravinsky, Rus Balesi’yle yeniden, ama bu kez �ok daha gev�ek ba� kurdu. Diaghilev’in iste�i �zerine 1920’de Giovanni Battista Pergolesi’nin m�zi�ine dayanan “Pulcinella” (1920) bale d�zenlenmesini yapt�. Bu topluluk i�in yazd�� son bale “Apollon Musagete” (1928; Musalar�n Ba�� Apollon) oldu. Ertesi y�l Diaghilev �ld� ve topluluk da��ld�.

Rusya’daki m�lklerini yitiren Stravinsky, gelir sa�lamak i�in yan u�ra� olarak piyanistli�e ve orkestra �efli�ine y�neldi. Piyano ve nefesli �alg�lar i�in kon�erto (1923-24), piyano i�in Sonat ((1924), piyano i�in La Maj�r Serenat (1925), piyano ve orkestra i�in Capriccio (1929), iki solo piyano i�in Kon�erto (1935) gibi baz� yap�tlar�n� da solocu olarak kendisi i�in yazd�. Daha �ok Avrupa’da turneye ��kt�ysa da �� kez Kuzey Amerika’ya (1925, 1935 ve 1937) bir kez de G�ney Amerika’ya (1936) gitti. Bu arada bale m�zi�i yazmay� da s�rd�rd�. Rus dans�� Ida Rubinstein’�n 1920’lerin sonunda olu�turdu�u topluluk i�in iki bale m�zi�i yazd�. Bunlardan “Le Baiser de la Fee”yi (1928; Perinin �p��) �aykovski’nin piyano ve vokal m�zi�inden se�meler �zerine kurdu. “Persephone”daysa (1934) Andre Gide’in bir �iirini temel ald�. Ard�ndan, yeni kurulan Amerikan Bale Toplulu�u i�in “The Card Party”yi (1937; �skambil Partisi) yazd�.

1938’de b�y�k k�z� veremden �len Stravinsky, 1939’da da kar�s�n� ve annesini kaybetti. II. D�nya Sava�� ba�lay�nca Harvard �niversitesi’nin �a�r�s�n� kabul ederek 1939-40 ��retim y�l�nda m�zik konferanslar� vermek �zere ABD’ye gitti. 1940’ta y�llard�r tan�d�� oyuncu Vera de Bosset’yle evlendi. Hollywood’da bir ev sat�n alarak �eyrek y�zy�ldan fazla kar�s�yla orada ya�ad�.

Sava� y�llar�nda “Do Maj�r Senfoni” (1938-40)ve “�� B�l�ml� Senfoni” (1942-45) adl� iki �nemli senfonik yap�t besteledi. 1920’de yazd�� “Nefesli �alg�lar Senfonileri”nde kulland�� Rusya d�nemine �zg� m�zik �gelerinin yerine, “Do maj�r Senfoni”de yeni klasik ilkelerin senfoni formunda bir �zetini verdi. “�� B�l�ml� Senfoni”deyse kon�erto ve senfoninin temel �zelliklerini ba�ar�yla birle�tirdi. 1948-51 aras�nda “The Rake’s Progress” (Ahlaks�z�n �lerlemesi) adl� yeni-klasik operas� �zenrinde �al��t�. Librettosunu W. H. Auden ile Chester Kalman’�n yazd�� bu operay� bitirince, 1939’dan beri ilk kez Avrupa’ya d�nerek yap�t�n�n Venedik’teki Teatro la Fenice’deki ilk sahneleni�ini y�netti.

“The Rake’s Progress”i yazarken asistan olarak Hollywood’daki evine �a��rd�� gen� ABD’li m�zik�i Robert Craft’�n serial m�zi�e yak�nl��, Stravinsky’nin art�k kendisine dar gelen yeni-klasik tarz� a�mas�na yard�mc� oldu. O s�ralar hen�z pek tan�mad�� Anton von Webern’in, Arnold Schoenberg’in ve Alban Berg’in m�zi�ini dikkatle inceleyen Stravinsky, ba�lang��ta tonal m�zik �at�s� i�inde baz� �ekingen serial m�zik denemeleri yapt�. Daha b�y�k �l�ekli yap�tlar olan “Canticum Sacrum” (1955; Kutsal Kantik) ve “Agon” (1953-57) balesinde modal ve tonal bir m�zikle ba�lad�ktan sonra t�m�yle serial bir yap�ya ge�iyor ve sonunda ba�lang��taki modal ve tonal m�zi�e d�n�yordu.

T�m�yle serial kompozisyonlar�ndan ilki olan “Thereni”yi (1958; Threnoslar), Rusya ve yeni-klasik d�nemlerinin ba�yap�tlar� kadar �nem ta��yan “Movements” (1959), “Variations” (1964; �e�itlemeler) ve “Requiem Canticles” (1966; Requiem Kantikleri) izledi. Bu tarihten sonra sa�l�� bozulan Stravinsky, gitgide daha az yazmaya ba�lad�, ama 1970’te bile h�l� Bach’�n baz� prel�d ve f�glerinin �alg� i�in transkripsiyonlar�n� yap�yordu.

Stravinsky, 20. y�zy�l m�zi�ine b�y�k katk�da bulunmu�, kendine �zg� ele�tirel tutumu �zellikle �l��, tempo ve ses g�rl�kleri a��s�ndan �nemli sonu�lar do�urmu�tur. Bile�ik �l��l� asimetrik kal�plar� ara�t�rm��, m�zik c�mlelerinde kulland�� fig�r ve motifleri uzatarak ya da ��kararak simetrik c�mleleme gelene�ini y�km��t�r. M�zi�e yeniden kazand�rd�� a�mayan vuru� duygusu bir�ok bestesinin dansa uygun d��mesini sa�lam��t�r.

Baz�s� ortak �al��ma �r�n� bir�ok kitab� da yay�mlanan Stravinsky, 6 Nisan 1971'de ABD'nin New York eyaletinde hayata veda etti ve Venedik’te San Michele Adas�’nda topra�a verildi.

D��ER �NEML� YAPITLARI

Operalar: Mavra (1922).
Sahne m�zi�i: Renard (1916; Tilki), Tufan (1962).
Ses M�zi�i: Y�ld�zlar Kral� (1911), Babil Kulesi (1944), Missa (1948), Kantat (1952), Bir Vaaz, Bir Anlat�, Bir Dua (1961), �brahim ve �shak(1963).
Orkestra Yap�tlar�: Circus Polka (1942), Od (1943).
Bale Sahneleri (1944).
Kon�ertolar: Re Maj�r Keman Kon�ertosu (1931), Dumbarton Oaks (1938), Ebony Concerto (1945), Yayl� �alg�lar ��in Re Maj�r Kon�erto (1946).
Oda M�zi�i: Yayl� �alg�lar D�rtl�s� ��in �� Par�a (1914), Solo Klarnet ��in �� Par�a (1919), Yayl� �alg�lar ��in Kon�ertino (1920), Nefesli �alg�lar ��in Sekizli (1923), Duo Concertant (1932), Eleji (1944), Yedili (1952), �iftli Kanon (1959).
Piyano Yap�tlar�: Piano Rag-Music (1919), iki piyano i�in sonat (1944).

MODERN D�NEM BESTEC�LER� - BELA BARTOK

28/6/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEM BESTECILERI

(25 Mart 1881’de Nagy Szent Miklos’da do�mu�, 26 Eyl�l 1945 de New York’da �lm��t�r).

�kinci d�nya sava��n� takip eden ilk aylar�n karga�al�� i�inde B�la Bartok’un �l�m haberi hemen hi�bir yank� yapmad�. D�nyadaki karga�al�k biraz yat��t�ktan sonra bu ac� kayb�n fark�na var�lm�� ve tarihi bir �ahsiyetin bu fani d�nyadan ayr�l�� amans�z bir ger�ek olarak anla��lm��t�r. Memleketi olan Macaristan’a d�nmeye karar vermi�ti. Onun hasretiyle dolu ve hasta olan Bartok, yabanc� bir diyarda �ld�. Kendi arzusu ile g��etti�i halde ancak g��l�kle oraya al��abilmi�ti.

Bartok’un eserleri sadece miktar ve geli�me bak�m�ndan de�il, ��mull� bir b�t�n olarak da g�zlerimizin �n�nde durmaktad�r. Daha �imdiden klasik bir seviyeye y�kselen Bartok’un eserlerine k�saca g�z at�l�rsa k�klerinin hem Bach ve Beethoven’de hem de, Macar halk t�rk�lerinde oldu�u g�r�l�r. Bartok’un i�indeki ate� ve heyecandan ruhla�an m�zi�i hayret edilecek bir tarzda en son inceli�e kadar geli�mi�tir. Bu m�zi�in melodik, ritmik, armonik ve ruhi ifade tarz�n� meydana getiren temel unsurlara derin ba�l�l��n�n neticesidir. Bu itibarla Bartok’un �ahsiyetini tamam�yle anlamak i�in ara�t�rmalar�n�n son derece geni� olan tesir sahas�ndan hareket etmeliyiz. Bartok Macaristan’�n, Romanya’n�n ve Slovakya’n�n her taraf�n� dola�arak bu memleketlerin folkl�rlerini kendine mahsus m�zikal muhakeme kudretiyle incelemi� ve b�ylece Avrupa’n�n folkl�r ilmine yeni ufuklar a�m�lt�r. Sathi malumatla yetinmeyerek derin incelemelerde bulunmu�, o zamana kadar hi� kimsenin dokunmad�� ve zenginli�ini farketmedi�i yeni hazineler ortaya ��karm��t�r. Bu ara�t�rma ve de�erlendirme merak� sayesinde en �nemli klleksiyon sahiplerinden ve folkl�r m�tehass�slar�ndan biri olmu�tur. Arap d�nyas�na bile el atm��t�r. Fakat ara�t�r�c� Bartok ayn� zamanda yarat�c� m�zisyendir. Daha y�zy�l�m�z�n ilk on y�l�nda yazd�� BAGATELLER adl� eserinde yurdunun halk t�rk�lerinindeki pentatonik b�nye ve ritmlerinden istifade etti. D�nyay� y�ld�ran bu eserin stilini teksif ederek ilk yayl� sazlar kuvartetinde kendi �z stilini yaratt�. Eserden esere geli�en mutlak �zelli�i kar��s�nda umumi efkar �ok zaman �a�akalm��t�r. Lehte ve aleyhte h�k�mlerin verildi�i y�llarda Bartok’un tek ba�ar�s� A�A�TAN PRENS adl� bale pantomimas�d�r. Bu eser, Pfitzner’in PALESTR�NA opras� dikkati �ekti�i sene ilk defa sahneye konmu�tur. Beethoven hakk�nda yap�lan eski ara�t�rmalarda eserlerin tasnifinde kullan�lan bir tabire uyularak Bartok’da ikinci keman sonat� ile sona eren bir ORTA DEV�R tespit edilmektedir. Bu eserden sonra Bartok’u son olgunla�maya g�t�ren yol ba�lar. ��nc� yayl� sazlar kuvartetinde, piyano kon�ertolar�nda ve bilhassa M�KROKOSMOS adl� eserinde Bartok art�k kemale ermi�tir. Buna maddenin ruhland�r�lmas�, form ile �eklin vahdet haline gelmesi diyebiliriz. Bartok hakk�nda da diyebiliriz ki sadece mikrokosmos’u yazm�� olmas� bile ad�n�n an�lmas�na kafi gelebilirdi. ��nk� bach’�n klavsen biyen tamparesinin yan�nda yer alan ve alt� ciltten m�rekkep olan bu eserde e�siz bir folkl�rc� ve m�zisyen olan Bartok’un bu iki vasf�, terbiyecilik kabiliyeti ile bir�elmi�tir. Mikrokosmos �a�da� m�zi�i ��reten bir eserdir. Bartok bu eseri, istemeyerek terketti�i yurdundan uzak, deniza��r� bir �lkede meydana getirmi�tir. Klasik ve romantizk m�zi�in tesirleri i�inde b�y�yen harika �ocuk Bartok, se�kin bir piyanist olan Hans Koessler’in kompzisyon ��rencisi oldu. Richard Strauss�n eserlerini yak�ndan tan�y�nca onlardan kendi kompozisyon tekni�i i�in yeni imkanlar sa�lad�. Fakat kendi insiyatifi ile ke�fedip kendine mal etti�i halk t�rk�leriyle as�l yolunu buldu. Gerek yurdunda, gerekse d��arda bu yolu takip etti. Kendisiyle ayn� zamanda hayata at�lan bir neslin i�inden, yani Wagner’in �l�m� s�ras�nda do�up asr�m�z�n ba��nda yeni yollar arayan gen�ler aras�ndan ��kan, f�tri bir kudret ve geni� bir fikir zebginli�ine sahip yarat�c� Bartok ile ba�ka bir yolda y�r�yen Strawinsky bu neslin temsilcileridir. �ldebrando Pizzetti, �talyan mazisine ba�lanan a��rba�l� Venedikli Francesco Malipiero, Alfredo Casella ve halk t�rk�lerine ba�l� enerjik besteci ve Bartok’un vatanda�� Zoltan Kodaly gini sanatkarlar da ayn� nesildendir. Iki devrin tam ortas�nda bulunan bu besteciler i�in, intikal devrinin mensuplar� seviyesini a�mak kolay olmam��t�r. Onlar�n bu yolda muvaffak olduklar�n�, Bartok’un ger�ekten b�y�k olan ve bu b�y�kl�� ile daha �imdiden klasik bir de�er kazanan eserleri ispat etmektedir.

ESERLER�

Allegro Barbaro (28k) Jorge Franganillo
Allegro Robusto (6k) Jorge Franganillo
Bagatelle (5k) Faren Raborn
Bear dance - from 10 Easy Pieces (10k) Ill�s Csaba
Burlesque I. (10k) Ill�s Csaba

Concerto for Orchestra - David Siu, M.D.
1. Introduzione (128k)
2. Giuoco delle coppie (104k)
4. Intermezzo interrotto (74k)
5. Finale (256k)

Courting Song (3k) Rob Dwyer
Drinking Song (4k) Rob Dwyer
An Evening in the Village (5k)

For Children (1908-1909), Volume I.
Allegro - Playing Children (Let's cook, let's cook something) (2k) Kriszti�n P�lmai
Andante - Children's Song (Shine, Sun) (2k) Kriszti�n P�lmai
Andante - (I Have Lost My Pair) (2k) Kriszti�n P�lmai
Allegro - Pillow Dance (I have lost my handkerchief) (3k) Kriszti�n P�lmai
Allegretto - Game (3k) Kriszti�n P�lmai

Fourteen Bagatelles (Op.11)
No. 1 (3k) Chris Todd
No. 2 (5k) Chris Todd
No. 3 (4k) Chris Todd
No. 5 (10k) Chris Todd
No.10 (13k) Chris Todd

Mikrokosmos - Jorge Franganillo
37. In Lydian mode
40. In Yugoslavian mode
73. Sixths and triads
82. Scherzo
83. Melody with interruptions
91. Chromatic Invention Stephen Adams
97. Notturno
101. Diminished fifth
113. Bulgarian rhythm
122. Chords together and in opposition
123. Staccato and legato
124. Staccato
125. Boating
126. Change of time
127. New Hungarian folk song
130. Village joke
131. Fourths
133. Syncopation
136. Whole tone scales
140. Free variations
141. Subject and reflection
142. From the diary of a fly
143. Divided Arpeggios Chris Todd
144. Minor seconds, major sevenths
145. Chromatic invention
146. Ostinato Chris Todd
147. March
148. Six Dances in Bulgarian Rhythm No. 1
149. Six Dances in Bulgarian Rhythm No. 2
150. Six Dances in Bulgarian Rhythm No. 3 Chris Todd
151. Six Dances in Bulgarian Rhythm No. 4 Chris Todd
152. Six Dances in Bulgarian Rhythm No. 5
153. Six Dances in Bulgarian Rhythm No. 6

Mikrokosmos No.97. - Notturno/Nocturne (5k) Gary D. Lloyd
Mikrokosmos No.109. - From the Island of Bali (4k) Gary D. Lloyd
Mikrokosmos No.117. - Bour�e (3k) Gary D. Lloyd
Mikrokosmos No.142. - From the Diary of a Fly (6k) Gary D. Lloyd
Mikrokosmos No.153. - Dance No.6 in Bulgarian Rhythm (13k) Gary D. Lloyd
Mikrokosmos No. 140. - Free Variations (9k) Bryan Ness
Mikrokosmos No. 153. (9k) David Siu, M.D.
Mikrokosmos No.101. - Diminished Fifth (2k) Michael Hearst
Mikrokosmos No.133. - Syncopation (2k) Michael Hearst
Mikrokosmos - Roumanian Dance #1. (23k) Bob Pomicter, Jr.

Music for Strings, Percussion and Celesta - David Siu, M.D.
2nd. Movement (160k)
4th. Movement (158k)

Piano Concerto No. 3 - Gary Goldberg
Finale (85k)

Piano Sonata Jorge Franganillo
Allegro moderato (26k)
Sostenuto e pesante (6k)
Allegro molto (30k)

Roumanian Folk Dances, piano solo version (21k) Ram�n Pajares Box
See-Saw from "Seven Sketches" (3k) Faren Raborn
Scherzo (50k) Frank A. Longo
Sonatina for Piano (Sz 55) (7k) Tamara Beaudoin

Suite - Jorge Franganillo
Allegretto (12k)
Scherzo (15k)
Allegro molto (19k)
Sostenuto (5k)

� �nceki - Sonraki �

.

KLAS�K BATI M�Z��N�N DO�U�U

9/3/2008 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

ROMANT�K D�NEM

2/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

R�NESANS D�NEM�

2/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

ANADOLU G�ZEL SANATLAR L�SELER� Y�NETMEL��

1/7/2007 -Kategori: MUZIK KURUMLARI

MODERN D�NEM

1/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

BAROK D�NEM

1/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

KLAS�K D�NEM

1/7/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEMLERI

1945 SONRASI D�NEM BESTEC�LER� - JOHN CAGE

28/6/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEM BESTECILERI

MODERN D�NEM BESTEC�LER� - �GOR STRAV�NSK�

28/6/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEM BESTECILERI

MODERN D�NEM BESTEC�LER� - BELA BARTOK

28/6/2007 -Kategori: KLASIK BATI MUZIGI DONEM BESTECILERI

.

Son Yaz�lar�m

Arkada�lar�m

Kategorilerim

Ba�lant�lar�m